Tryby bitrate MP3: CBR, VBR i ABR
Słownik kwalifikacji AUD.08 - Montaż dźwięku
CBR (Constant Bit Rate) to stała przepływność bitowa - każda sekunda nagrania dostaje tyle samo danych. VBR (Variable Bit Rate) to zmienna przepływność - koder daje więcej bitów trudnym fragmentom, a mniej prostym. Przy tej samej jakości dźwięku plik VBR jest zwykle mniejszy, a przy tym samym rozmiarze brzmi lepiej; CBR wygrywa przewidywalnością i zgodnością.
CBR, VBR i ABR - porównanie
| CBR | VBR | ABR | |
|---|---|---|---|
| pełna nazwa | Constant Bit Rate | Variable Bit Rate | Average Bit Rate |
| przepływność | stała, np. 128 lub 320 kb/s | zmienna, zależna od materiału | zmienna wokół zadanej średniej |
| co ustawiasz | konkretny bitrate | poziom jakości | docelowy średni bitrate |
| rozmiar pliku | łatwy do przewidzenia | znany dopiero po kodowaniu | w przybliżeniu przewidywalny |
| jakość przy danym rozmiarze | najsłabsza z trzech | najlepsza | pośrednia |
| zgodność | najlepsza, także ze starym sprzętem | bardzo dobra we współczesnych odtwarzaczach | dobra |
CBR - stała przepływność
W trybie CBR fragment ciszy i fragment gęstego miksu dostają dokładnie tyle samo kilobitów na sekundę. Rozmiar pliku łatwo obliczyć: przy 128 kb/s minuta nagrania zajmuje ok. 0,96 MB. CBR wybiera się, gdy liczy się stały strumień danych - w transmisji internetowej na żywo, w radiu internetowym, w starszych odtwarzaczach i tam, gdzie trzeba z góry zaplanować miejsce lub przepustowość łącza. Wadą jest marnowanie bitów na prostych fragmentach i ich niedobór na złożonych.
VBR - zmienna przepływność
W trybie VBR nie wybiera się bitrate, tylko poziom jakości. Koder analizuje sygnał i na bieżąco dobiera przepływność: cisza czy pojedynczy instrument dostają mało danych, perkusja, talerze i pełna orkiestra - dużo. W koderze LAME najwyższe ustawienia VBR (-V0) dają średnio ok. 245 kb/s, a popularne -V2 ok. 190 kb/s, przy jakości trudnej do odróżnienia od znacznie wyższego CBR. Dlatego na pytanie o metodę dającą najlepszą jakość przy najmniejszym pliku odpowiedź brzmi: VBR.
Wady VBR: rozmiaru pliku nie znasz przed kodowaniem, a bardzo stare odtwarzacze mogły źle pokazywać czas trwania lub przewijać plik niedokładnie.
ABR - średnia przepływność
ABR to kompromis: podajesz średni bitrate (np. 192 kb/s), a koder może go lokalnie podnosić i obniżać, pilnując średniej. Rozmiar pliku jest więc w przybliżeniu przewidywalny, a jakość lepsza niż przy CBR o tej samej wartości.
CBR czy VBR - kiedy który
- archiwum muzyki, słuchanie z pliku - VBR (lepsza jakość na megabajt),
- streaming na żywo, radio internetowe - CBR (stały strumień),
- ograniczone miejsce i potrzebny przewidywalny rozmiar - ABR lub CBR,
- maksymalna zgodność ze starym sprzętem - CBR.
Gdy bitrate jest bardzo wysoki (320 kb/s), różnice jakości między trybami stają się praktycznie niesłyszalne - zostaje głównie różnica w rozmiarze pliku.
Inne skróty, które warto znać
- MBR (Multiple Bit Rate) - ten sam materiał przygotowany w kilku przepływnościach, z których serwis strumieniowy wybiera jedną zależnie od łącza,
- WAV z zapisem PCM nie ma trybu VBR - przepływność wynika wprost z częstotliwości próbkowania, rozdzielczości i liczby kanałów (dla jakości CD 1411,2 kb/s).
Na egzaminie
W AUD.08 pytania sprawdzają rozwinięcia skrótów: CBR = stała przepływność bitowa, VBR = zmienna, ABR = średnia. Odpowiedź „dostępna przepływność” to dystraktor. W pytaniu o format, który nie pozwala na VBR, chodzi o WAV - MP3, OGG i AAC VBR obsługują.