Przejdź do głównej treści

Agogika

Słownik kwalifikacji AUD.09 - Realizacja nagrań dźwiękowych

Agogika to element dzieła muzycznego związany z tempem, czyli prędkością wykonywania utworu, oraz z jego zmianami - przyspieszaniem, zwalnianiem i drobnymi swobodnymi odchyleniami od równego pulsu. Oznaczenia agogiczne mówią wykonawcy, jak szybko grać i kiedy zmienić tempo.

W skrócie: agogika = tempo i jego zmiany, a dynamika = głośność.

Co obejmuje agogika

  • tempo podstawowe utworu lub jego części - wolne, umiarkowane, szybkie,
  • stopniowe zmiany tempa - zwalnianie i przyspieszanie,
  • nagłe zmiany tempa i powrót do tempa wyjściowego,
  • swobodę wykonawczą - niewielkie, niezapisane w nutach wahania tempa, które nadają grze wyraz (np. rubato).

Oznaczenia tempa

Oznaczenia agogiczne zapisuje się zwykle po włosku, nad pięciolinią na początku utworu lub fragmentu.

OznaczenieZnaczenie
Largobardzo wolno, szeroko
Lentowolno
Adagiowolno, spokojnie
Andantew tempie spokojnego kroku
Moderatoumiarkowanie
Allegrettodość szybko
Allegroszybko
Vivaceżywo
Prestobardzo szybko
Prestissimojak najszybciej

Tempo można też podać dokładnie, oznaczeniem metronomicznym, np. ćwierćnuta = 120 (120 uderzeń na minutę, czyli 120 BPM).

Oznaczenia zmian tempa

OznaczenieSkrótZnaczenie
ritardandorit.stopniowo zwalniając
rallentandorall.stopniowo zwalniając
accelerandoaccel.stopniowo przyspieszając
a tempo-powrót do tempa wyjściowego
tempo rubatorubatoswobodnie, z drobnymi wahaniami tempa

Agogika a dynamika

AgogikaDynamika
Czego dotyczytempa, szybkościgłośności
Przykłady oznaczeńAllegro, Adagio, ritardandopiano, forte, crescendo

Jeśli fragment utworu jest grany szybciej lub wolniej - to agogika. Jeśli ciszej lub głośniej - to dynamika. Oba elementy często zmieniają się razem (np. zwolnienie i ściszenie na końcu utworu), ale opisują różne cechy wykonania.

Agogika w pracy realizatora dźwięku

Znajomość agogiki pomaga śledzić przebieg utworu podczas nagrania i przygotować się na zmiany tempa. Ma też znaczenie praktyczne w programie DAW: utwór ze zmianami tempa nie pasuje do stałej siatki taktów, więc przy montażu, edycji i pracy z metronomem trzeba ustawić mapę tempa albo nagrywać bez sztywnego kliku.

Na egzaminie

W kwalifikacji AUD.09 pytania o agogikę sprowadzają się do rozpoznania, że chodzi o tempo: element dzieła muzycznego dotyczący prędkości wykonania to agogika, a oznaczenia takie jak Allegro czy ritardando są oznaczeniami agogicznymi, nie dynamicznymi.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja