Dudnienia to zjawisko akustyczne powstające wtedy, gdy nakładają się na siebie dwie fale dźwiękowe o bardzo zbliżonych, ale nieidentycznych częstotliwościach. Słyszymy wtedy okresowe wzmacnianie i osłabianie głośności dźwięku, czyli charakterystyczne „falowanie” natężenia.
Jak powstają dudnienia?
Jeżeli dwa instrumenty grają prawie ten sam dźwięk, ale jeden z nich jest lekko rozstrojony, ich fale akustyczne raz dodają się zgodnie w fazie, a raz częściowo się znoszą. Efektem jest zmienna głośność odbieranego dźwięku.
Przykład:
- instrument 1: 440 Hz,
- instrument 2: 442 Hz,
- częstotliwość dudnień: 2 Hz.
Oznacza to, że słuchacz usłyszy około 2 „pulsacje” głośności na sekundę.
Wzór
Częstotliwość dudnień oblicza się jako różnicę częstotliwości dwóch dźwięków:
f_d = |f1 - f2|
gdzie:
- f_d – częstotliwość dudnień,
- f1, f2 – częstotliwości dwóch nakładających się fal.
Znaczenie w realizacji dźwięku
Dudnienia są ważne przy:
- strojeniu instrumentów,
- nagrywaniu kilku źródeł o podobnej wysokości dźwięku,
- ocenie zgodności intonacyjnej wykonania,
- analizie interferencji fal akustycznych.
W praktyce realizator dźwięku może usłyszeć dudnienia np. podczas nagrywania dwóch nieskalibrowanych instrumentów grających unisono. Im mniejsza różnica częstotliwości, tym wolniejsze dudnienia. Im większa różnica, tym pulsowanie staje się szybsze, aż może zostać odebrane jako osobna różnica wysokości dźwięku.
Najważniejsze do zapamiętania
Dudnienia nie są odbiciem, dyfrakcją ani falą stojącą. Są skutkiem interferencji dwóch fal o zbliżonych częstotliwościach.