Filtracja grzebieniowa to zjawisko naprzemiennego wzmacniania i osłabiania pasm częstotliwości sygnału. Powstaje, gdy do słuchacza lub mikrofonu dociera ten sam sygnał dwiema drogami: jako fala bezpośrednia oraz jako fala opóźniona, np. odbita od ściany, podłogi, sufitu albo pochodząca z drugiego mikrofonu.
Nazwa pochodzi od wyglądu charakterystyki częstotliwościowej: regularne „zęby” wzmocnień i wygaszeń przypominają grzebień.
Jak powstaje?
Jeżeli sygnał bezpośredni sumuje się z jego opóźnioną kopią, dla jednych częstotliwości fale są zgodne w fazie i następuje wzmocnienie, a dla innych są w przeciwfazie i następuje osłabienie lub prawie całkowite wygaszenie.
Dla opóźnienia τ odstęp między kolejnymi wzmocnieniami lub wygaszeniami wynosi w przybliżeniu:
Δf = 1 / τ
Im krótsze opóźnienie, tym szerzej rozstawione są „zęby” filtra. Im dłuższe opóźnienie, tym gęściej pojawiają się w paśmie.
Typowe sytuacje w realizacji dźwięku
- mikrofon zbiera dźwięk bezpośredni i odbicie od blatu, ściany lub podłogi,
- dwa mikrofony nagrywają to samo źródło z różnej odległości,
- sumowanie sygnału z mikrofonu i sygnału liniowego DI,
- równoległe ścieżki w DAW mają różne opóźnienia,
- odbicia w małym, słabo zaadaptowanym pomieszczeniu.
Znaczenie praktyczne
Filtracja grzebieniowa może powodować „puste”, fazowe, metaliczne lub nienaturalne brzmienie. W nagraniach unika się jej przez prawidłowe ustawienie mikrofonów, stosowanie zasady 3:1, adaptację akustyczną pomieszczenia, odsunięcie mikrofonu od powierzchni odbijających oraz korekcję opóźnień w DAW.