Co to jest nachylenie filtra?
Nachylenie filtra określa, jak szybko filtr tłumi sygnał poza swoim pasmem przepustowym. W technice audio najczęściej podaje się je w dB na oktawę: np. 6 dB/okt., 12 dB/okt., 18 dB/okt. lub 24 dB/okt.
Oktawa oznacza dwukrotną zmianę częstotliwości. Jeżeli filtr ma nachylenie 12 dB/oktawę, to po zmianie częstotliwości o jedną oktawę w paśmie tłumienia poziom sygnału spada o 12 dB.
Nachylenie a rząd filtra
Nachylenie filtra jest związane z jego rzędem:
- 6 dB/okt. — filtr I rzędu,
- 12 dB/okt. — filtr II rzędu,
- 18 dB/okt. — filtr III rzędu,
- 24 dB/okt. — filtr IV rzędu.
W uproszczeniu przyjmuje się, że każdy kolejny rząd filtra wprowadza dodatkowe przesunięcie fazowe o około 90°.
Przesunięcie fazy
Dla pytań egzaminacyjnych ważna jest zależność:
- filtr 6 dB/okt. zmienia fazę o 90°,
- filtr 12 dB/okt. zmienia fazę o 180°,
- filtr 18 dB/okt. zmienia fazę o 270°,
- filtr 24 dB/okt. zmienia fazę o 360°.
Dlatego filtr o nachyleniu 12 dB na oktawę odpowiada filtrowi drugiego rzędu i powoduje zmianę fazy sygnału o 180° względem sygnału pierwotnego.
Znaczenie w realizacji dźwięku
Przesunięcie fazy ma znaczenie m.in. przy:
- stosowaniu filtrów górno- i dolnoprzepustowych,
- zwrotnicach głośnikowych,
- korekcji sygnału EQ,
- sumowaniu kilku mikrofonów,
- unikaniu osłabień wynikających z interferencji.
Nieprawidłowe relacje fazowe mogą powodować częściowe wygaszanie sygnału, szczególnie w niskich częstotliwościach.