Centyle antropometryczne
Słownik kwalifikacji BPO.01 - Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy
Centyle antropometryczne opisują, jaki odsetek populacji ma dany wymiar ciała mniejszy lub równy wskazanej wartości. W ergonomii służą do projektowania stanowisk pracy, narzędzi, siedzisk, pulpitów sterowniczych i przestrzeni roboczej tak, aby były wygodne i bezpieczne dla większości użytkowników.
Co oznacza centyl?
Przykład: jeżeli wysokość łokciowa odpowiada 5. centylowi, oznacza to, że około 5% osób ma ten wymiar mniejszy, a 95% większy. Z kolei 95. centyl oznacza, że 95% osób ma dany wymiar mniejszy lub równy tej wartości, a tylko 5% większy.
Zakres 5–95 centyla
W projektowaniu ergonomicznym najczęściej przyjmuje się zakres od 5. do 95. centyla. Oznacza to, że stanowisko powinno odpowiadać potrzebom około 90% populacji użytkowników. Nie projektuje się zwykle dla zakresu 0–100 centyla, ponieważ skrajne wartości są rzadkie i wymagałyby bardzo dużych, często nieuzasadnionych zmian konstrukcyjnych.
Zastosowanie w BHP
Dane centylowe wykorzystuje się m.in. przy ustalaniu:
- wysokości blatów i stołów roboczych,
- zakresu regulacji krzeseł,
- rozmieszczenia elementów sterowniczych,
- zasięgów rąk i nóg,
- przestrzeni na nogi i swobodę ruchów.
Ważna zasada egzaminacyjna
Miejsce pracy powinno być zaprojektowane tak, aby zapewniało komfortowe i bezpieczne warunki osobom, których wymiary mieszczą się w zakresie od 5. do 95. centyla.