W BHP czynniki występujące w środowisku pracy dzieli się m.in. na niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe. Rozróżnienie jest ważne, ponieważ każdy z nich powoduje inny rodzaj zagrożenia dla pracownika.
Czynnik niebezpieczny
Czynnik niebezpieczny to taki czynnik, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do urazu, kontuzji albo nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Jest bezpośrednio związany z możliwością wypadku przy pracy.
Przykłady czynników niebezpiecznych:
- ruchome części maszyn,
- ostre krawędzie narzędzi,
- niezabezpieczone elementy pod napięciem,
- śliskie powierzchnie,
- praca na wysokości,
- gorące powierzchnie lub płomienie.
Czynnik szkodliwy
Czynnik szkodliwy może prowadzić do choroby lub pogorszenia zdrowia, zwykle wskutek dłuższego narażenia. Przykładami są hałas, pyły, substancje chemiczne, promieniowanie czy drgania mechaniczne.
Czynnik uciążliwy
Czynnik uciążliwy powoduje dyskomfort, zmęczenie lub obniżenie sprawności pracy, ale zwykle nie prowadzi bezpośrednio do urazu ani choroby zawodowej. Przykłady to monotonia pracy, niewygodna pozycja ciała, nieodpowiednie oświetlenie lub mikroklimat.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się sformułowanie: „prowadzi lub może prowadzić do kontuzji”, chodzi o czynnik niebezpieczny. Kontuzja lub uraz to skutek nagły, typowy dla wypadku, a nie dla długotrwałego oddziaływania czynnika szkodliwego.