Łożysko ślizgowe dzielone to łożysko, w którym czop wału obraca się bezpośrednio w panewce, a tarcie zmniejsza warstwa smaru lub oleju. Określenie dzielone oznacza, że obudowa i panewka są podzielone na dwie części: dolną podstawę oraz górną pokrywę mocowaną śrubami.
Cechy rozpoznawcze na rysunku
Łożysko ślizgowe dzielone można rozpoznać po:
- braku kulek, wałeczków lub koszyka, czyli braku elementów tocznych,
- widocznej panewce obejmującej czop wału,
- dwuczęściowej obudowie: podstawa + pokrywa,
- śrubach łączących pokrywę z podstawą,
- często widocznym smarowniku lub otworze smarowym.
Różnica względem innych łożysk
W łożysku tocznym kulkowym między pierścieniami znajdują się kulki. W łożysku tocznym wałeczkowym elementami tocznymi są wałeczki. W łożysku ślizgowym nie ma elementów tocznych — wał ślizga się po powierzchni panewki.
Łożysko ślizgowe może być niedzielone, gdy ma jednolitą tuleję lub obudowę, albo dzielone, gdy można zdjąć pokrywę i uzyskać dostęp do wału oraz panewki bez demontażu całego zespołu.
Zastosowanie
Łożyska ślizgowe dzielone stosuje się m.in. w maszynach ciężkich, wentylatorach, pompach, przekładniach i urządzeniach, w których ważna jest możliwość łatwej kontroli, smarowania i wymiany panewki.
Znaczenie eksploatacyjne i BHP
Nieprawidłowe smarowanie łożyska ślizgowego może prowadzić do przegrzewania, zatarcia wału, awarii maszyny i zagrożenia dla pracowników. Dlatego ważne są regularne kontrole, właściwe smarowanie oraz stosowanie osłon elementów wirujących.