SELV i PELV to układy bardzo niskiego napięcia stosowane jako środek ochrony przeciwporażeniowej. Ich zadaniem jest ograniczenie napięcia do poziomu, który w normalnych warunkach nie powinien spowodować niebezpiecznego porażenia człowieka.
SELV
SELV oznacza Safety Extra-Low Voltage, czyli bardzo niskie napięcie bezpieczne. Układ SELV jest odseparowany od sieci wyższego napięcia, np. przez transformator separacyjny bezpieczeństwa, baterię lub odpowiedni zasilacz. Części czynne układu SELV nie są połączone z ziemią ani z przewodem ochronnym PE.
PELV
PELV oznacza Protective Extra-Low Voltage, czyli bardzo niskie napięcie ochronne. Podobnie jak SELV, wymaga separacji od wyższych napięć, ale dopuszcza połączenie jednego punktu obwodu z ziemią lub przewodem ochronnym.
Dlaczego SELV i PELV chronią jednocześnie?
Układy SELV i PELV mogą zapewniać ochronę:
- przed dotykiem bezpośrednim, czyli dotknięciem części czynnych pod napięciem,
- przed dotykiem pośrednim, czyli dotknięciem metalowej obudowy, która znalazła się pod napięciem wskutek uszkodzenia,
- przed skutkami porażenia prądem elektrycznym przez ograniczenie wartości napięcia.
Typowo za bardzo niskie napięcie uznaje się wartości do 50 V AC lub 120 V DC w warunkach suchych. W warunkach zwiększonego zagrożenia, np. wilgoć, ciasne przestrzenie, kontakt z metalowymi elementami, dopuszczalne napięcia mogą być niższe.
Przykłady zastosowania
- zasilanie urządzeń ręcznych w warunkach zwiększonego zagrożenia,
- obwody sterowania maszyn,
- oświetlenie przenośne,
- urządzenia klasy III ochronności.
W pytaniach egzaminacyjnych zwrot „jednoczesna ochrona przed porażeniem oraz przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim” najczęściej wskazuje właśnie na napięcie SELV lub PELV.