Osłony maszyn to techniczne środki ochrony zbiorowej stosowane w celu odizolowania pracownika od stref niebezpiecznych maszyny, np. ruchomych części, narzędzi skrawających, obracających się elementów lub wyrzucanych odłamków.
Rodzaje osłon
Najczęściej spotykane są:
- osłony stałe – zamocowane na stałe lub zdejmowane tylko przy użyciu narzędzi; stosowane tam, gdzie dostęp do strefy niebezpiecznej nie jest potrzebny podczas normalnej pracy,
- osłony ruchome – otwierane lub przesuwane, często połączone z urządzeniem blokującym,
- osłony nastawne – można je dopasować do wymiarów obrabianego przedmiotu,
- osłony samoczynne – przemieszczają się automatycznie wraz z cyklem pracy maszyny.
Osłona z metalowej siatki
Osłona wykonana z metalowej siatki może ograniczać zagrożenia mechaniczne, np. kontakt z narzędziem, wyrzut większych wiórów, oderwanych elementów narzędzia lub fragmentów przedmiotu obrabianego. Jej skuteczność zależy od wytrzymałości siatki, wielkości oczek oraz odległości od strefy zagrożenia.
Taka osłona nie chroni skutecznie przed cieczami, np. odpryskami cieczy chłodzącej lub chłodząco-smarującej, ponieważ ciecz może przechodzić przez oczka siatki. Do ochrony przed rozbryzgami cieczy stosuje się zwykle osłony pełne, przezroczyste ekrany lub obudowy.
Znaczenie w BHP
Dobór osłony musi wynikać z oceny ryzyka. Inna osłona będzie właściwa dla zagrożeń mechanicznych, a inna dla cieczy, pyłów, hałasu czy promieniowania. Sama obecność osłony nie wystarcza – musi ona odpowiadać konkretnemu zagrożeniu.