Płaski zbieżny układ sił to taki układ, w którym wszystkie siły leżą w jednej płaszczyźnie, a ich linie działania przecinają się w jednym punkcie. Punkt ten może być oznaczony np. jako O.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest rozpoznanie układu z rysunku. Jeżeli kilka wektorów sił wychodzi z jednego punktu albo ich przedłużenia spotykają się w jednym punkcie, jest to układ zbieżny.
Cechy układu płaskiego zbieżnego
- wszystkie siły działają w jednej płaszczyźnie,
- linie działania sił przecinają się w jednym punkcie,
- siły mogą mieć różne kierunki i zwroty,
- układ można sprowadzić do jednej siły wypadkowej działającej w tym samym punkcie.
Jak odróżnić od innych układów?
Układ równoległy – linie działania sił są do siebie równoległe, np. kilka sił pionowych działających w dół.
Układ dowolny płaski – siły leżą w jednej płaszczyźnie, ale ich linie działania nie są ani równoległe, ani zbieżne w jednym punkcie.
Układ przestrzenny – siły nie leżą w jednej płaszczyźnie, lecz działają w przestrzeni trójwymiarowej.
Przykład rozpoznania
Jeżeli na rysunku siły Fa, Fb, Fc i Fd mają linie działania przechodzące przez punkt O, to jest to płaski zbieżny układ sił. Nie ma znaczenia, że wektory są skierowane w różne strony — decydujące jest wspólne przecięcie linii działania.
Zapamiętaj
Najprostsza reguła egzaminacyjna:
Wspólny punkt przecięcia linii działania sił = układ zbieżny.