Pozycja wymuszona przy pracy

Pozycja wymuszona to taka pozycja ciała, którą pracownik musi utrzymywać ze względu na warunki wykonywania zadania, konstrukcję stanowiska, rozmieszczenie narzędzi lub obrabianego materiału. Pracownik nie może swobodnie zmieniać ułożenia ciała albo robi to w ograniczonym zakresie.

Dlaczego jest niekorzystna?

Pozycja wymuszona jest bardziej obciążająca niż zwykła pozycja stojąca czy siedząca, ponieważ często łączy się z:
- długotrwałym pochyleniem tułowia,
- skręceniem kręgosłupa,
- pracą z uniesionymi rękami,
- kucaniem lub klęczeniem,
- napięciem statycznym mięśni,
- ograniczoną możliwością zmiany pozycji.

Skutkiem może być ból pleców, karku, barków, kończyn górnych, przeciążenie stawów oraz szybsze zmęczenie pracownika.

Przykład w pracy stolarza

Stolarz może pracować w pozycji wymuszonej np. podczas szlifowania, montażu elementów, obróbki dużych płyt, pracy przy zbyt niskim stole albo przy elementach ustawionych poza wygodnym zasięgiem rąk. Jeśli musi długo pochylać się nad detalem lub wykonywać czynności z tułowiem skręconym, ryzyko przeciążeń wzrasta.

Jak ograniczać obciążenie?

W praktyce stosuje się:
- regulację wysokości stołów i blatów roboczych,
- uchwyty, podpory i obrotnice do materiałów,
- właściwe rozmieszczenie narzędzi,
- przerwy regeneracyjne,
- zmianę rodzaju wykonywanych czynności,
- szkolenie z ergonomicznej organizacji pracy.

Wskazówka egzaminacyjna

Jeżeli w pytaniu porównuje się pozycję stojącą, siedzącą, przemienną i wymuszoną, za najbardziej niekorzystną uznaje się zwykle pozycję wymuszoną, ponieważ najbardziej ogranicza naturalne ruchy ciała i powoduje duże obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego.