Promieniowanie jonizujące to promieniowanie o energii wystarczającej do jonizacji atomów i cząsteczek, czyli odrywania od nich elektronów. Może uszkadzać komórki organizmu, dlatego w środowisku pracy traktuje się je jako czynnik szkodliwy.
Przykłady promieniowania jonizującego
Do promieniowania jonizującego zalicza się m.in.:
- promieniowanie rentgenowskie, czyli promieniowanie X,
- promieniowanie gamma,
- cząstki alfa i beta,
- promieniowanie neutronowe.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest skojarzenie: prześwietlenie klatki piersiowej = promieniowanie rentgenowskie = promieniowanie jonizujące.
Gdzie występuje narażenie?
Promieniowanie jonizujące może występować m.in. w:
- pracowniach rentgenowskich i diagnostyce obrazowej,
- radioterapii,
- medycynie nuklearnej,
- laboratoriach i zakładach przemysłowych wykorzystujących źródła promieniowania.
Podczas badania RTG pacjent otrzymuje zwykle niewielką dawkę promieniowania, ale personel wykonujący wiele badań musi być chroniony zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej.
Zasady ochrony
Podstawowe sposoby ograniczania narażenia to:
- skracanie czasu przebywania przy źródle promieniowania,
- zwiększanie odległości od źródła,
- stosowanie osłon, np. ścian ochronnych, fartuchów ołowianych, parawanów,
- kontrola dawek, np. przez dozymetry indywidualne.
Różnica względem innych rodzajów promieniowania
Promieniowanie świetlne, podczerwone i ultrafioletowe nie jest tym samym co promieniowanie rentgenowskie. W badaniu RTG kluczowe zagrożenie stanowi właśnie promieniowanie jonizujące.