Promieniowanie nadfioletowe (UV) to promieniowanie elektromagnetyczne niewidzialne dla człowieka, o długości fali krótszej niż światło widzialne. W środowisku pracy może pochodzić ze źródeł naturalnych, np. słońca, oraz sztucznych, np. łuku elektrycznego podczas spawania.
Główne źródła UV w pracy
Największe narażenie zawodowe występuje przy procesach, w których powstaje bardzo intensywne promieniowanie optyczne. Przykłady:
- spawanie elektryczne – bardzo silne źródło UV,
- cięcie plazmowe i łukowe,
- prace hutnicze i metalurgiczne,
- obsługa lamp UV, np. do dezynfekcji lub utwardzania,
- prace na zewnątrz przy silnym nasłonecznieniu.
W pytaniach egzaminacyjnych należy porównywać zarówno intensywność promieniowania, jak i częstotliwość ekspozycji. Grupa o bardzo dużej intensywności i dużej częstotliwości ekspozycji będzie najbardziej narażona.
Skutki zdrowotne
Promieniowanie UV może powodować:
- zapalenie spojówek i rogówki, tzw. „łukowe zapalenie oka” u spawaczy,
- oparzenia skóry,
- przyspieszone starzenie skóry,
- zwiększone ryzyko nowotworów skóry,
- zaćmę przy przewlekłej ekspozycji.
Profilaktyka i środki ochrony
Podstawowe działania ograniczające ryzyko to:
- stosowanie przyłbic i masek spawalniczych z odpowiednimi filtrami,
- okulary lub gogle ochronne z filtrem UV,
- odzież ochronna zasłaniająca skórę,
- ekrany i osłony stanowisk spawalniczych,
- ograniczanie czasu ekspozycji,
- informowanie pracowników o zagrożeniach.
Najważniejsze na egzamin
Najbardziej narażeni na UV są zwykle spawacze spawania elektrycznego, ponieważ łuk elektryczny emituje bardzo intensywne promieniowanie nadfioletowe, a ekspozycja podczas pracy jest częsta.