Środki ochrony zbiorowej to rozwiązania techniczne lub organizacyjne, które chronią jednocześnie wiele osób przed zagrożeniem. Ich celem jest ograniczenie ryzyka u źródła albo odizolowanie pracowników od niebezpieczeństwa.
W BHP środki ochrony zbiorowej mają pierwszeństwo przed środkami ochrony indywidualnej. Oznacza to, że pracodawca powinien najpierw zastosować zabezpieczenia chroniące wszystkich pracowników, a dopiero gdy to nie wystarcza — wyposażyć ich w ochrony osobiste.
Przykłady środków ochrony zbiorowej
Do środków ochrony zbiorowej należą m.in.:
- balustrady i barierki ochronne,
- siatki bezpieczeństwa,
- osłony maszyn,
- wentylacja ogólna lub miejscowa,
- ekrany akustyczne,
- obudowy dźwiękochłonne,
- zabezpieczenia wykopów,
- oznakowanie i wygrodzenie stref niebezpiecznych.
Przykład z budowy
Podczas pracy murarzy na rusztowaniu środkiem ochrony zbiorowej są balustrady ochronne, ponieważ zabezpieczają wszystkich pracowników znajdujących się na pomoście roboczym przed upadkiem z wysokości.
Nie są natomiast środkami ochrony zbiorowej: szelki bezpieczeństwa, kaski ochronne czy obuwie antypoślizgowe. Chronią one pojedynczego pracownika, więc zalicza się je do środków ochrony indywidualnej.
Najważniejsze do zapamiętania
Jeżeli zabezpieczenie chroni grupę pracowników naraz, jest to środek ochrony zbiorowej. Jeżeli chroni jedną osobę, jest to środek ochrony indywidualnej.