Stosunek pracy to więź prawna między pracownikiem a pracodawcą, regulowana przede wszystkim przez Kodeks pracy. Powstaje najczęściej przez zawarcie umowy o pracę.
Najważniejsze cechy stosunku pracy
W ramach stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do:
- wykonywania pracy określonego rodzaju,
- wykonywania pracy na rzecz pracodawcy,
- pracy pod kierownictwem pracodawcy,
- pracy w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę.
Pracodawca natomiast zobowiązuje się do:
- zatrudniania pracownika,
- wypłacania wynagrodzenia,
- zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne
Stosunek pracy powstaje przez umowę o pracę, a nie przez:
- umowę zlecenia,
- umowę o dzieło,
- kontrakt menedżerski.
Umowy te są co do zasady umowami cywilnoprawnymi i podlegają przepisom Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy. Nie dają automatycznie takich samych uprawnień jak umowa o pracę, np. prawa do urlopu wypoczynkowego czy ochrony przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem.
Inne podstawy nawiązania stosunku pracy
Oprócz umowy o pracę stosunek pracy może powstać także na podstawie:
- powołania,
- wyboru,
- mianowania,
- spółdzielczej umowy o pracę.
Zapamiętaj na egzamin
Jeżeli w pytaniu występuje sformułowanie: „stosunek pracy powstaje na skutek zawarcia…”, prawidłową odpowiedzią jest umowa o pracę.