Substancje niebezpieczne to substancje chemiczne lub mieszaniny, które ze względu na swoje właściwości mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia człowieka, życia, bezpieczeństwa pracy albo środowiska. W środowisku pracy są one szczególnie istotne, ponieważ mogą występować w powietrzu w postaci gazów, par, aerozoli, dymów lub pyłów.
Przykładowe właściwości substancji niebezpiecznych
Substancja może być uznana za niebezpieczną, jeżeli ma np. działanie:
- toksyczne lub bardzo toksyczne,
- drażniące,
- żrące,
- rakotwórcze,
- mutagenne,
- uczulające,
- łatwopalne lub wybuchowe,
- szkodliwe dla rozrodczości.
Związek z NDS
Dla wielu substancji niebezpiecznych ustala się wartości dopuszczalne w środowisku pracy, m.in. NDS, czyli najwyższe dopuszczalne stężenie w powietrzu. Oznacza to, że pracownik nie powinien być narażony na stężenia przekraczające określone limity.
W pytaniach egzaminacyjnych określenie „najwyższe dozwolone stężenie w powietrzu” najczęściej odnosi się właśnie do substancji niebezpiecznych, a nie ogólnie do substancji uciążliwych czy dowolnie wskazanych przez pracodawcę.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca powinien m.in.:
- identyfikować substancje niebezpieczne stosowane w zakładzie,
- posiadać i udostępniać karty charakterystyki,
- prowadzić ocenę ryzyka zawodowego,
- wykonywać pomiary stężeń w środowisku pracy,
- stosować środki ochrony zbiorowej i indywidualnej,
- szkolić pracowników w zakresie bezpiecznego obchodzenia się z chemikaliami.