Usuwanie wiórów przy obróbce metalu

Słownik kwalifikacji BPO.01 - Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy

Podczas toczenia, frezowania, wiercenia lub szlifowania metalu powstają wióry, które mogą być ostre, gorące i trudne do zauważenia. Ich niewłaściwe usuwanie jest częstą przyczyną skaleczeń, oparzeń, urazów oczu oraz zakłóceń pracy maszyny.

Podstawowa zasada BHP

Wióry należy usuwać odpowiednimi narzędziami ręcznymi, np.:
- haczykiem do wiórów,
- szczotką techniczną lub pędzlem,
- skrobakiem,
- szczypcami lub innym narzędziem przewidzianym w instrukcji stanowiskowej.

Nie wolno usuwać wiórów gołymi rękami ani „bezpiecznie rękami”, ponieważ nawet drobny wiór może przeciąć skórę. Rękawice nie zawsze chronią przed przecięciem, a przy obracających się elementach maszyny mogą dodatkowo zwiększać ryzyko pochwycenia.

Dlaczego nie sprężone powietrze?

Usuwanie wiórów sprężonym powietrzem jest niebezpieczne, ponieważ:
- może wyrzucić ostre wióry w stronę twarzy lub oczu,
- rozprasza pył, mgłę olejową i chłodziwo,
- może spowodować zranienie innych osób w pobliżu,
- utrudnia utrzymanie porządku na stanowisku.

Dobra praktyka egzaminacyjna

Jeżeli w pytaniu pojawiają się odpowiedzi typu: „rękami”, „sprężonym powietrzem” albo „zmiotką lub sprężonym powietrzem”, należy je odrzucić. Najbezpieczniejsza i egzaminacyjnie poprawna odpowiedź brzmi: wióry usuwa się odpowiednimi narzędziami ręcznymi.

Ważne

Czyszczenie maszyny i usuwanie nagromadzonych wiórów powinno odbywać się zgodnie z instrukcją stanowiskową, najlepiej po zatrzymaniu ruchomych części maszyny, jeśli charakter czynności tego wymaga.