Wydatek energetyczny
Słownik kwalifikacji BPO.01 - Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy
Wydatek energetyczny to ilość energii zużywanej przez organizm człowieka podczas wykonywania pracy. W BHP i ergonomii służy do oceny ciężkości pracy fizycznej. Im większy wydatek energetyczny, tym większe obciążenie organizmu pracownika.
Do czego służy?
Wydatek energetyczny wykorzystuje się m.in. do:
- klasyfikowania pracy jako lekkiej, umiarkowanej, ciężkiej lub bardzo ciężkiej,
- oceny obciążenia fizycznego na stanowisku pracy,
- planowania przerw regeneracyjnych,
- ustalania potrzeby zapewnienia posiłków i napojów profilaktycznych,
- ograniczania ryzyka przemęczenia i przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego.
W jakich jednostkach się go podaje?
Wydatek energetyczny może być wyrażany w:
- kJ/min lub kJ/h,
- kcal/min lub kcal/h,
- czasem jako suma energii zużytej w czasie zmiany roboczej, np. kJ/zmianę.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest skojarzenie: ciężkość pracy fizycznej mierzy się wydatkiem energetycznym.
Jak można go oceniać?
W praktyce stosuje się różne metody, np.:
- metodę tabelaryczną, opartą na rodzaju wykonywanych czynności,
- pomiar częstości skurczów serca jako wskaźnik obciążenia,
- metody laboratoryjne, np. ocenę zużycia tlenu.
Ważne rozróżnienie
Przemiana materii to ogólny proces biologiczny zachodzący w organizmie. Natomiast wydatek energetyczny jest konkretną wielkością używaną do oceny obciążenia podczas pracy fizycznej.