Zarys gwintu
Słownik kwalifikacji BPO.01 - Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy
Co to jest zarys gwintu?
Zarys gwintu to kształt przekroju poprzecznego występu gwintu widoczny wzdłuż osi śruby lub otworu gwintowanego. Innymi słowy: określa, jaki kształt mają „zęby” gwintu na rysunku technicznym.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na kontur tych zębów. Jeżeli tworzą one ostre wierzchołki i boki nachylone do siebie, zarys jest trójkątny.
Najczęstsze rodzaje zarysów gwintu
- Trójkątny – najczęściej spotykany w połączeniach śrubowych, np. gwinty metryczne. Na rysunku przypomina ciąg trójkątnych zębów.
- Trapezowy – stosowany m.in. w śrubach pociągowych i mechanizmach przenoszących ruch. Zęby mają kształt trapezu.
- Prostokątny – ma pionowe boki i płaski wierzchołek; stosowany rzadziej, głównie w mechanizmach przenoszenia siły.
- Okrągły – zarys ma łagodne, zaokrąglone kształty; stosowany tam, gdzie potrzebna jest odporność na zabrudzenia lub uszkodzenia.
Jak rozpoznać zarys trójkątny?
Zarys trójkątny rozpoznaje się po tym, że występy gwintu mają kształt podobny do trójkątów: są ostro zakończone, a ich boki zbiegają się pod kątem. W przedstawionym pytaniu właśnie taki kształt widoczny jest na rysunku, dlatego poprawna odpowiedź to gwint o zarysie trójkątnym.
Wskazówka egzaminacyjna
Nie myl zarysu gwintu z jego średnicą ani skokiem. Oznaczenie d zwykle odnosi się do średnicy, a P do skoku gwintu. Pytanie o zarys dotyczy wyłącznie kształtu przekroju gwintu.