Chwyty obezwładniające to techniki siły fizycznej stosowane w celu czasowego unieruchomienia osoby, która stwarza zagrożenie, atakuje, niszczy mienie albo nie podporządkowuje się zgodnym z prawem poleceniom pracownika ochrony.
W ochronie osób i mienia są jednym z podstawowych środków przymusu bezpośredniego. Ich celem nie jest zadanie bólu ani ukaranie osoby, lecz przerwanie niebezpiecznego zachowania i doprowadzenie sytuacji do kontroli.
Kiedy można je zastosować?
Pracownik ochrony może zastosować chwyty obezwładniające m.in. gdy osoba:
- atakuje inną osobę,
- rzuca przedmiotami i stwarza zagrożenie,
- stawia czynny opór,
- próbuje oddalić się po ujęciu,
- uniemożliwia wykonanie czynności ochronnych.
Zasady stosowania
Chwyty obezwładniające muszą być stosowane zgodnie z zasadami:
- legalności – tylko w sytuacjach przewidzianych prawem,
- proporcjonalności – środek musi odpowiadać skali zagrożenia,
- minimalnej dolegliwości – należy użyć najłagodniejszego skutecznego środka,
- bezpieczeństwa – trzeba ograniczać ryzyko urazu, szczególnie wobec osób starszych, chorych lub nietrzeźwych.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli w banku osoba krzyczy, awanturuje się i rzuca drobnymi przedmiotami w kasjera, pracownicy ochrony mogą użyć chwytów obezwładniających, aby przerwać atak. Po obezwładnieniu, jeżeli istnieje ryzyko dalszej agresji, mogą założyć kajdanki.
W takiej sytuacji użycie paralizatora lub środków gazowych byłoby co do zasady nieproporcjonalne, jeśli zagrożenie można skutecznie opanować łagodniejszymi środkami.