Hierarchia źródeł prawa powszechnie obowiązującego
Słownik kwalifikacji BPO.02 - Ochrona osób i mienia
Hierarchia źródeł prawa określa, który akt prawny ma pierwszeństwo, gdy przepisy różnych aktów są ze sobą sprzeczne. W Polsce podstawą jest Konstytucja RP.
Najważniejsze źródła prawa
Do źródeł prawa powszechnie obowiązującego należą m.in.:
- Konstytucja RP – najwyższy akt prawny w Polsce.
- Umowy międzynarodowe ratyfikowane – szczególnie te ratyfikowane za zgodą wyrażoną w ustawie mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się z nimi pogodzić.
- Prawo Unii Europejskiej – np. rozporządzenia UE, które co do zasady stosuje się bezpośrednio w państwach członkowskich.
- Ustawy – akty uchwalane przez parlament.
- Rozporządzenia krajowe – akty wykonawcze wydawane na podstawie ustawy.
- Akty prawa miejscowego – obowiązują tylko na określonym obszarze, np. w gminie, powiecie lub województwie.
Najniższa pozycja
Najniżej w hierarchii prawa powszechnie obowiązującego znajdują się akty prawa miejscowego, czyli akty normatywne na poziomie lokalnym. Nie mogą być sprzeczne z Konstytucją, ustawami ani rozporządzeniami.
Przykład
Rada gminy może uchwalić regulamin porządkowy obowiązujący na terenie gminy. Taki akt wiąże mieszkańców i inne osoby przebywające na tym terenie, ale tylko lokalnie i tylko wtedy, gdy jest zgodny z aktami wyższego rzędu.
Wniosek egzaminacyjny
Jeśli w pytaniu porównuje się Konstytucję, umowę międzynarodową, rozporządzenie UE i akt lokalny, to najniższą pozycję zajmuje akt normatywny na poziomie lokalnym.