Ochrona prawna pracownika ochrony
Słownik kwalifikacji BPO.02 - Ochrona osób i mienia
Nie - pracownik ochrony (ochroniarz) nie jest funkcjonariuszem publicznym. W określonych sytuacjach korzysta jednak z ochrony prawnej przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych - wtedy, gdy wykonuje zadania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie.
To dwie różne rzeczy: status funkcjonariusza publicznego (z jego obowiązkami i odpowiedzialnością) i sama ochrona prawna, która chroni pracownika przed atakiem lub znieważeniem.
Co mówi przepis
Zasadę zawiera art. 42 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia:
Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
O tym, czy ochrona przysługuje, decyduje więc miejsce i charakter zadań, a nie samo zatrudnienie w firmie ochrony ani posiadanie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Jakie obiekty podlegają obowiązkowej ochronie
Art. 5 tej ustawy wskazuje obszary, obiekty i urządzenia ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa. Wymienia m.in.:
- zakłady produkcji specjalnej i zakłady produkujące lub magazynujące uzbrojenie,
- porty morskie i lotnicze,
- banki i przedsiębiorstwa wytwarzające, przechowujące lub transportujące wartości pieniężne w znacznych ilościach,
- elektrownie, ciepłownie, ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków,
- obiekty telekomunikacyjne, pocztowe, telewizyjne i radiowe,
- muzea i inne obiekty z dobrami kultury narodowej,
- archiwa państwowe.
Szczegółowe wykazy takich obiektów sporządzają m.in. ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie.
Co daje ochrona prawna w praktyce
Sprawca, który np. narusza nietykalność cielesną, czynnie napada albo znieważa pracownika ochrony podczas służby w takim obiekcie, odpowiada jak za czyn wobec funkcjonariusza publicznego - według przepisów Kodeksu karnego o przestępstwach przeciwko funkcjonariuszom publicznym, które przewidują surowszą odpowiedzialność niż za analogiczny czyn wobec zwykłej osoby.
Kiedy ochrona nie przysługuje z mocy art. 42
| Sytuacja | Ochrona jak funkcjonariusza |
|---|---|
| służba w archiwum państwowym | tak |
| ochrona portu lotniczego, banku, elektrowni (z wykazu obiektów obowiązkowo chronionych) | tak |
| ochrona zwykłego supermarketu | nie |
| ochrona osoby | nie |
| konwój (sam w sobie) | nie wynika z art. 42 |
Częste pomyłki
- „Ochroniarz to funkcjonariusz publiczny” - nieprawda. Kodeks karny nie wymienia pracownika ochrony wśród funkcjonariuszy publicznych.
- „Ochrona przysługuje zawsze w czasie pracy” - nieprawda. Tylko przy ochronie obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie.
Na egzaminie
W kwalifikacji BPO.02 pytanie zawiera wyciąg z art. 42 i pyta, w której sytuacji pracownik korzysta z tej ochrony. Poprawna odpowiedź to służba w archiwum państwowym - obiekcie wymienionym wprost w art. 5 ust. 2 ustawy. Supermarket, ochrona osób i konwój to dystraktory.