Przejdź do głównej treści

Opór bierny i czynny

Słownik kwalifikacji BPO.02 - Ochrona osób i mienia

Opór bierny to niepodporządkowanie się poleceniu bez używania siły - np. osoba leży, siedzi, trzyma się przedmiotów albo po prostu nie wykonuje polecenia. Opór czynny to przeciwstawianie się z użyciem siły fizycznej - wyrywanie się, odpychanie, szarpanie - ale bez bezpośredniego ataku na życie lub zdrowie osoby interweniującej.

Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: od rodzaju oporu zależy, jakie środki przymusu bezpośredniego wolno zastosować. Zasady ich użycia określa ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.

Opór bierny, czynny i czynna napaść - porównanie

Opór biernyOpór czynnyCzynna napaść
Na czym polegabrak współpracy, bez siłyprzeciwdziałanie z użyciem siłybezpośredni atak na osobę
Przykładysiada na ziemi, kładzie się, trzyma się poręczy, ignoruje poleceniawyrywa się, odpycha, szarpie, zapiera się siłąuderza, kopie, rzuca się z pięściami lub z przedmiotem
Cel zachowanianie dać się przemieścićuniemożliwić interwencjęzrobić krzywdę

Opór bierny - przykłady

  • osoba siada lub kładzie się na ziemi i odmawia opuszczenia obiektu,
  • trzyma się kurczowo drzwi, poręczy albo innej osoby,
  • nie reaguje na polecenia słowne, „robi się bezwładna”.

Wobec oporu biernego stosuje się najmniej dolegliwe środki: polecenia słowne, a gdy nie skutkują - siłę fizyczną w postaci technik transportowych (przenoszenia, prowadzenia). Pałki obronnej wielofunkcyjnej nie używa się do pokonania samego biernego oporu.

Opór czynny - przykłady

  • wyrywanie się z uchwytu,
  • odpychanie pracownika ochrony,
  • szarpanie, zapieranie się z użyciem siły,
  • fizyczne blokowanie wykonania czynności.

Wobec oporu czynnego dopuszczalne są silniejsze środki, np. techniki obezwładniające, a w określonych sytuacjach - pałka czy kajdanki. Zawsze obowiązuje zasada proporcjonalności i najmniejszej dolegliwości: wybiera się środek, który pozwoli osiągnąć cel i wyrządzi najmniej szkody.

Czynna napaść

Czynna napaść to bezpośredni zamach na życie lub zdrowie - uderzenie, kopnięcie, atak z niebezpiecznym przedmiotem. Nie jest już oporem, tylko atakiem, i uzasadnia najdalej idące reakcje przewidziane przepisami.

Zasady wspólne

  • środek przymusu stosuje się tylko wtedy, gdy jest niezbędny,
  • najpierw wezwanie do zachowania zgodnego z prawem,
  • użycie środka kończy się, gdy osoba podporządkuje się poleceniom,
  • każde użycie dokumentuje się zgodnie z przepisami.

Na egzaminie

Najczęściej padają dwa pytania: „czym jest opór bierny” (niewykonywanie poleceń bez użycia siły) i „czy wobec biernego oporu można użyć pałki” - nie. Jeśli w opisie osoba odpycha, szarpie albo wyrywa się - to opór czynny; jeśli uderza lub kopie - to czynna napaść.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja