Piana ciężka i piana średnia
Słownik kwalifikacji BPO.03 - Wykonywanie działań ratowniczych
Piana ciężka to piana gaśnicza o liczbie spienienia do 20, a piana średnia - o liczbie spienienia od 20 do 200. Piana ciężka jest „mokra”, ciężka i daleko sięga, więc nadaje się do pokrywania płonących cieczy z odległości; piana średnia ma dużo większą objętość, ale mniejszy zasięg i lepiej sprawdza się przy szybkim pokrywaniu i wypełnianiu przestrzeni.
Liczba spienienia
Piana gaśnicza powstaje z wody, środka pianotwórczego i powietrza. Najpierw przygotowuje się wodny roztwór środka pianotwórczego (zwykle 3% lub 6% środka), a następnie roztwór napowietrza się w prądownicy, wytwornicy albo generatorze. Liczba spienienia to stosunek objętości wytworzonej piany do objętości roztworu, z którego powstała:
[ L_s = \frac{V_{piany}}{V_{roztworu}} ]
Liczba spienienia 12 oznacza, że z 1 m³ roztworu powstaje 12 m³ piany.
Podział piany gaśniczej
| Piana | Liczba spienienia | Czym się ją wytwarza | Do czego |
|---|---|---|---|
| ciężka | do 20 | prądownice pianowe (PP) | pokrywanie cieczy palnych z dystansu, duży zasięg rzutu |
| średnia | 20-200 | wytwornice pianowe (WP) | szybkie pokrywanie rozlewisk, ograniczanie parowania, wypełnianie zagłębień |
| lekka | powyżej 200 | generatory piany lekkiej (GPL) | wypełnianie dużych kubatur: piwnic, kanałów, ładowni, hal |
Im wyższa liczba spienienia, tym piana lżejsza, bardziej „sucha” i tym mniejszy jej zasięg. Piana ciężka ma najwięcej wody, więc dodatkowo chłodzi, ale do wytworzenia tej samej objętości zużywa najwięcej roztworu.
Jak gasi piana
Warstwa piany odcina powierzchnię palącej się cieczy od tlenu, ogranicza parowanie palnych par i chłodzi. Dlatego piana sprawdza się przy pożarach cieczy palnych (grupa B) i części pożarów ciał stałych. Piany nie stosuje się do urządzeń pod napięciem (zawiera wodę) ani do metali reagujących z wodą i do substancji takich jak karbid, który w kontakcie z wodą wydziela palny acetylen - tam właściwy jest proszek gaśniczy.
Sprzęt
- prądownica pianowa PP - wytwarza i podaje pianę ciężką; liczba w oznaczeniu (np. PP-4) określa przepływ roztworu; prądownicę zasila się roztworem z zasysacza liniowego o tym samym przepływie (np. PP-8 z zasysaczem Z-8),
- wytwornica pianowa WP - wytwarza pianę średnią,
- generator piany lekkiej - wytwarza pianę lekką; ma wentylator napędzany np. silnikiem spalinowym,
- działko wodno-pianowe - pianę ciężką albo średnią podaje się z nakładką na dyszę wylotową w postaci prądownicy lub wytwornicy pianowej.
Przykłady obliczeń
Objętość piany. Zużyto 9 700 l wody, stężenie roztworu 3%, liczba spienienia 12. Woda stanowi 97% roztworu, więc roztworu było ( 9\,700 : 0{,}97 = 10\,000 ) l, czyli 10 m³. Objętość piany: ( 10 \cdot 12 = 120 ) m³.
Liczba spienienia. Wytworzono 30 m³ piany średniej, zużywając 6 l środka przy stężeniu 3%. Roztworu było ( 6 : 0{,}03 = 200 ) l = 0,2 m³, więc ( L_s = 30 : 0{,}2 = 150 ) - wynik mieści się w zakresie piany średniej.
Typowe pomyłki
- liczba spienienia odnosi się do roztworu, nie do samego środka pianotwórczego ani do samej wody,
- „średnia” nie znaczy „średnio ciężka” - piana średnia jest wielokrotnie lżejsza od ciężkiej,
- prądownica pianowa = piana ciężka, wytwornica = piana średnia.
Na egzaminie
W BPO.03 pojawiają się pytania o definicję liczby spienienia, przyporządkowanie sprzętu do rodzaju piany (rysunek prądownicy lub wytwornicy) oraz proste obliczenia objętości piany i liczby spienienia.