Pożary grupy D
Słownik kwalifikacji BPO.03 - Wykonywanie działań ratowniczych
Pożary grupy D to pożary metali, np. potasu, sodu, litu, magnezu, tytanu oraz aluminium (glinu) w postaci pyłu, proszku lub wiórów. Gasi się je specjalnymi proszkami gaśniczymi do pożarów grupy D, a nie wodą, pianą ani dwutlenkiem węgla.
Grupy pożarów A, B, C, D, F
Podział pożarów według rodzaju palącego się materiału pochodzi z normy PN-EN 2. Tę samą listę grup podaje rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków przy wymaganiach dotyczących gaśnic - rodzaj gaśnic dobiera się do grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie.
| Grupa | Co się pali | Przykłady |
|---|---|---|
| A | materiały stałe, zwykle pochodzenia organicznego, spalające się z tworzeniem żarzących się węgli | drewno, papier, tkaniny, słoma |
| B | ciecze i materiały stałe topiące się | benzyna, oleje, alkohole, parafina, smoły, wiele tworzyw |
| C | gazy | metan, propan-butan, acetylen, wodór |
| D | metale | potas, sód, lit, magnez, aluminium w pyle lub wiórach |
| F | tłuszcze i oleje w urządzeniach kuchennych | olej we frytownicy, tłuszcz na patelni |
Pożar ciał stałych topliwych (np. parafiny, wosku) zalicza się do grupy B, a nie A - bo w czasie pożaru zachowują się jak ciecz.
Dlaczego pożar metali jest wyjątkowo niebezpieczny
- metale palą się w bardzo wysokiej temperaturze, często z oślepiającym płomieniem,
- woda reaguje z płonącym lub rozgrzanym metalem: metale alkaliczne (sód, potas, lit) wydzielają w kontakcie z wodą palny wodór, a woda podana na rozgrzany metal może gwałtownie odparować i rozrzucić płonący materiał,
- dwutlenek węgla nie gasi m.in. magnezu - magnez pali się nawet w atmosferze CO₂,
- zwykłe gaśnice proszkowe ABC czy BC nie są przeznaczone do metali.
Czym gasi się pożary grupy D
- gaśnicami proszkowymi z proszkiem do pożarów grupy D (oznaczonymi piktogramem grupy D),
- przez przysypanie materiałem suchym, który odetnie dostęp powietrza - zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa danego zakładu (np. suchy piasek tam, gdzie jest przewidziany),
- metal przysypuje się delikatnie, tak żeby nie rozdmuchać pyłu i nie rozrzucić płonących wiórów.
Pożary metali zdarzają się głównie w zakładach obróbki metali (wióry i pył magnezowy, aluminiowy), w laboratoriach i przy akumulatorach zawierających lit.
Gaśnice a grupy pożarów
Oznaczenie gaśnicy mówi, do których grup jest przeznaczona. Gaśnica „ABC” gasi ciała stałe, ciecze i gazy, gaśnica „F” - tłuszcze w kuchni, a gaśnica „D” jest wyspecjalizowana. Środek gaśniczy z gaśnic typu F jest przeznaczony do gaszenia tłuszczów w urządzeniach kuchennych - nie do metali i nie do urządzeń pod napięciem.
Przyporządkuj materiał do grupy
| Materiał | Grupa |
|---|---|
| potas, sód, magnez | D |
| metan, propan | C |
| benzyna, parafina | B |
| drewno, papier | A |
| olej we frytownicy | F |
Na egzaminie
W BPO.03 pada pytanie: „Do pożarów grupy D, ze względu na materiał palny, zalicza się pożar” - poprawnie: potasu (metan to grupa C, drewno A, benzyna B). Podobnie palenie się aluminium w postaci pyłu lub wiórów to pożar grupy D.