Rzaz odciążający
Słownik kwalifikacji BPO.03 - Wykonywanie działań ratowniczych
Rzaz odciążający to nacięcie wykonywane podczas cięcia drewna znajdującego się pod naprężeniem, np. powalonego drzewa, konaru, belki lub elementu przygniecionego. Jego celem jest kontrolowane zmniejszenie naprężeń w materiale i ograniczenie ryzyka gwałtownego pęknięcia, zakleszczenia prowadnicy pilarki albo odrzutu przecinanego elementu.
Od której strony wykonuje się rzaz odciążający?
Rzaz odciążający wykonuje się od strony włókien ściskanych.
W drewnie obciążonym występują zwykle dwa obszary:
- włókna ściskane – strona, po której materiał jest zgniatany i szczelina rzazu ma tendencję do zamykania się,
- włókna rozciągane – strona, po której materiał jest rozciągany i może gwałtownie pęknąć lub „strzelić”.
Najpierw wykonuje się płytki rzaz od strony ściskanej, a następnie zasadnicze cięcie prowadzi się od strony włókien rozciąganych. Taka kolejność zmniejsza ryzyko niekontrolowanego rozerwania drewna.
Dlaczego to ważne w działaniach ratowniczych?
Podczas usuwania powalonych drzew, konarów lub elementów konstrukcyjnych ratownik pracuje często przy materiale silnie naprężonym. Błędne rozpoczęcie cięcia może spowodować:
- zakleszczenie prowadnicy pilarki,
- gwałtowne przemieszczenie drewna,
- uderzenie ratownika lub osób postronnych,
- utratę kontroli nad pilarką.
Zasada egzaminacyjna
Jeżeli pytanie dotyczy rzazu odciążającego, należy zapamiętać: rzaz odciążający wykonuje się od strony włókien ściskanych.