Kategorie zagrożenia ludzi ZL
Słownik kwalifikacji BPO.04 - Zarządzanie działaniami ratowniczymi
Kategorie zagrożenia ludzi ZL to podział budynków (lub ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe) mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej według tego, kto w nich przebywa i jak trudna będzie ewakuacja. Kategorii jest pięć: ZL I, ZL II, ZL III, ZL IV i ZL V. Od kategorii zależą m.in. wymagana klasa odporności pożarowej budynku, dopuszczalne długości dojść ewakuacyjnych, obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej i liczba gaśnic.
ZL I - ZL V w tabeli
Brzmienie według przepisów techniczno-budowlanych (rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki):
| Kategoria | Definicja | Przykłady |
|---|---|---|
| ZL I | pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się | kino, teatr, sala widowiskowa, hala sportowa z widownią, duża restauracja, galeria handlowa |
| ZL II | przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się | szpital, żłobek, przedszkole, dom dla osób starszych, hospicjum |
| ZL III | użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II | szkoła, urząd, biuro, przychodnia, sklep |
| ZL IV | mieszkalne | dom jednorodzinny, blok mieszkalny |
| ZL V | zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II | hotel, motel, internat, akademik, dom rencistów |
Jak to zapamiętać
- ZL I - tłum obcych ludzi, którzy nie znają budynku (ponad 50 osób),
- ZL II - ludzie, którzy sami nie uciekną (dzieci, chorzy, starsi),
- ZL III - „wszystko publiczne, co nie jest I ani II”,
- ZL IV - mieszkania,
- ZL V - nocowanie zbiorowe poza domem.
Kryterium ZL I to liczba osób w pomieszczeniu, nie w całym budynku. Szkoła jest ZL III, ale jej aula na ponad 50 osób spoza stałych użytkowników może być ZL I. Strefa pożarowa zaliczona do kilku kategorii musi spełniać wymagania każdej z nich.
ZL, PM i IN
Kategorie ZL to tylko jedna z trzech grup budynków wyróżnianych ze względu na przeznaczenie:
- ZL - mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej,
- PM - produkcyjne i magazynowe (do PM zalicza się też m.in. garaże, kotłownie, hydrofornie, stacje transformatorowe),
- IN - inwentarskie, czyli służące do hodowli zwierząt.
Dla budynków PM zamiast kategorii zagrożenia ludzi decydującym parametrem jest gęstość obciążenia ogniowego (w MJ/m²) i obecność pomieszczeń zagrożonych wybuchem.
Co wynika z kategorii ZL
- klasa odporności pożarowej budynku - ustala się ją według kategorii zagrożenia ludzi i wysokości budynku,
- długość dojść ewakuacyjnych - przy jednym dojściu 10 m dla ZL I, II i V, 30 m dla ZL III, 60 m dla ZL IV,
- droga pożarowa - do budynków ZL I i ZL II trzeba ją doprowadzić zawsze, do ZL III-V zależnie od wysokości i wielkości,
- gaśnice - w strefach ZL I, ZL II, ZL III i ZL V jedna jednostka masy środka gaśniczego (2 kg lub 3 dm³) przypada na każde 100 m² powierzchni (w ZL IV tego wymogu nie ma).
Na egzaminie
- przedszkole, żłobek, hospicjum - ZL II,
- budynek szkolny - ZL III,
- budynek mieszkalny jednorodzinny - ZL IV,
- dom rencistów, hotel, internat - ZL V,
- klasa odporności pożarowej budynków ZL - według kategorii zagrożenia ludzi i wysokości.