Przejdź do głównej treści

Materiały niebezpieczne pożarowo na stanowisku pracy

Słownik kwalifikacji BPO.04 - Zarządzanie działaniami ratowniczymi

Materiały niebezpieczne pożarowo to materiały, które łatwo się zapalają, palą się gwałtownie albo mogą same zainicjować pożar lub wybuch - m.in. gazy palne i ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55°C. Na stanowisku pracy wolno trzymać ich nie więcej niż dobowe zapotrzebowanie (albo dobową produkcję), a nadmiar przechowuje się w wydzielonym magazynie. Zasady te wynikają z rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Lista materiałów niebezpiecznych pożarowo

Rozporządzenie wymienia:

  1. gazy palne,
  2. ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 328,15 K (55°C),
  3. materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palne (np. karbid, metale alkaliczne),
  4. materiały zapalające się samorzutnie na powietrzu,
  5. materiały wybuchowe i wyroby pirotechniczne,
  6. materiały ulegające samorzutnemu rozkładowi lub polimeryzacji,
  7. materiały mające skłonność do samozapalenia (np. szmaty nasączone olejem schnącym),
  8. inne materiały, jeżeli sposób ich składowania, przetwarzania lub innego wykorzystywania może spowodować powstanie pożaru.

Ostatni punkt jest ważny: o tym, czy materiał jest niebezpieczny, decyduje też sposób użycia. Pył drzewny czy mąka w powietrzu mogą utworzyć mieszaninę wybuchową, choć w worku zachowują się spokojnie.

Ile wolno mieć na stanowisku pracy

Zgodnie z rozporządzeniem w miejscach, w których używa się materiałów niebezpiecznych pożarowo:

  • na stanowisku pracy przechowuje się ich ilość nieprzekraczającą dobowego zapotrzebowania albo dobowej produkcji (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej),
  • ilość ponad to przechowuje się w oddzielnym magazynie,
  • materiałów tych nie przechowuje się w piwnicach, na poddaszach (strychach), na klatkach schodowych i korytarzach,
  • przechowuje się je z uwzględnieniem ich właściwości: w szczelnych opakowaniach, z dala od źródeł ognia i ciepła, oddzielnie od materiałów, z którymi mogą reagować.

Przykład: lakiernia zużywa w ciągu doby 20 l rozpuszczalnika - przy stanowisku może stać najwyżej ta ilość, reszta zapasu tygodniowego trafia do magazynu.

Palny, łatwo zapalny, trudno zapalny

W przepisach budowlanych używa się określeń niepalny, niezapalny, trudno zapalny, łatwo zapalny, którym odpowiadają klasy reakcji na ogień. W skrócie:

  • niepalny - nie pali się (stal, beton, cegła, wełna kamienna),
  • trudno zapalny - zapala się dopiero przy silnym, dłuższym działaniu ognia i zwykle gaśnie po jego usunięciu,
  • łatwo zapalny - zapala się od małego źródła ognia i pali się dalej samodzielnie (papier, tkaniny, wiele tworzyw).

Potoczne „łatwopalny” odpowiada najczęściej materiałowi łatwo zapalnemu. Nie każdy materiał palny jest od razu „niebezpieczny pożarowo” w rozumieniu listy powyżej - drewniany stół jest palny, ale nie trafia na tę listę.

Ciecze palne - granice 21°C i 55°C

Dla cieczy decyduje temperatura zapłonu, czyli najniższa temperatura, w której pary nad cieczą zapalają się od płomienia. Przepisy rozróżniają ciecze o temperaturze zapłonu poniżej 21°C (np. benzyna, aceton) i od 21 do 55°C (np. nafta) - dla obu grup ograniczają ilości przechowywane m.in. w budynkach mieszkalnych i handlowych. Ciecz o temperaturze zapłonu powyżej 55°C (np. olej napędowy w typowym gatunku, oleje maszynowe) nie mieści się w definicji materiału niebezpiecznego pożarowo, choć nadal jest palna.

Na egzaminie

W BPO.04 pytania sprawdzają: które materiały są niebezpieczne pożarowo (np. ulegające samorzutnemu rozkładowi), ile wolno ich mieć na stanowisku (dobowe zapotrzebowanie) i gdzie ich przechowywać nie wolno (piwnice, strychy, klatki schodowe, korytarze).

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja