Samorzutny rozkład materiałów
Słownik kwalifikacji BPO.04 - Zarządzanie działaniami ratowniczymi
Samorzutny rozkład materiału to proces chemiczny, w którym substancja rozpada się bez bezpośredniego działania płomienia. Może zachodzić pod wpływem temperatury, zanieczyszczeń, wstrząsu, tarcia, starzenia się substancji albo niewłaściwego magazynowania.
W ochronie przeciwpożarowej materiały ulegające samorzutnemu rozkładowi są traktowane jako materiały niebezpieczne pożarowo, ponieważ proces rozkładu może powodować:
- wydzielanie dużej ilości ciepła,
- powstawanie gazów palnych lub toksycznych,
- wzrost ciśnienia w opakowaniu lub zbiorniku,
- samozapalenie,
- gwałtowny przebieg reakcji, a nawet wybuch.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na słowo samorzutny. Sam fakt, że substancja jest ciałem stałym, gazem albo cieczą, nie przesądza jeszcze o zaliczeniu jej do materiałów niebezpiecznych pożarowo. Decydują konkretne właściwości, np. zdolność do samorzutnego rozkładu.
Dlatego odpowiedź: ciało stałe ulegające samorzutnemu rozkładowi jest prawidłowa.
Czego nie mylić?
- Gaz sprężony lub skroplony nie zawsze jest gazem palnym.
- Ciecz palna o temperaturze zapłonu poniżej 85°C nie odpowiada typowemu progowi dla materiałów niebezpiecznych pożarowo, którym jest temperatura zapłonu poniżej 55°C.
- Polimeryzacja może być niebezpieczna, ale w definicjach istotne jest, czy zachodzi samorzutnie i czy powoduje zagrożenie pożarowe.