Przejdź do głównej treści

Wybuch typu VCE

Słownik kwalifikacji BPO.04 - Zarządzanie działaniami ratowniczymi

VCE (Vapour Cloud Explosion) to wybuch chmury par lub gazu palnego zmieszanych z powietrzem. Do zjawiska dochodzi wtedy, gdy substancja palna wydostanie się z instalacji lub zbiornika, utworzy z powietrzem mieszaninę wybuchową, a następnie pojawi się skuteczne źródło zapłonu.

Warunki powstania VCE

Aby doszło do VCE, zwykle muszą wystąpić trzy elementy:
- uwolnienie gazu lub par cieczy palnej,
- wymieszanie z powietrzem w zakresie między DGW i GGW,
- zapłon mieszaniny.

Przykładem może być wyciek LPG, benzyny lub innej substancji palnej, której pary rozprzestrzenią się w terenie lub pomieszczeniu. Jeżeli chmura napotka iskrę, płomień albo gorącą powierzchnię, może nastąpić wybuch.

Różnica między VCE a BLEVE

VCE dotyczy przede wszystkim wybuchu chmury gazowo-powietrznej poza zbiornikiem. BLEVE dotyczy rozerwania podgrzewanego zbiornika ciśnieniowego z cieczą wrzącą.

Dlatego w pytaniu o intensywne podgrzewanie zbiornika z gazem płynnym propan-butan poprawną odpowiedzią jest BLEVE, a nie VCE. VCE mogłoby wystąpić np. po rozszczelnieniu instalacji i utworzeniu palnej chmury gazu, ale sam opis ogrzewanego zbiornika LPG wskazuje bezpośrednio na BLEVE.

Znaczenie dla działań ratowniczych

Przy zagrożeniu VCE ważne jest:
- wyznaczenie strefy niebezpiecznej,
- eliminacja źródeł zapłonu,
- pomiar atmosfery eksplozymetrem,
- wentylacja, jeśli jest bezpieczna i uzasadniona,
- ewakuacja osób ze strefy zagrożenia.