Proporcje objętościowe mieszanki betonowej określają, ile części objętościowych poszczególnych składników należy użyć do wykonania jednego zarobu betonu. W praktyce mogą być odmierzane np. wiadrem, skrzynką pomiarową lub innym naczyniem o stałej objętości.
Kolejność zapisu proporcji
W recepturach betonu proporcje suchych składników najczęściej podaje się w kolejności:
- cement,
- piasek, czyli kruszywo drobne,
- żwir lub grys, czyli kruszywo grube.
Przykład proporcji 1 : 1,5 : 3 oznacza:
- 1 część cementu,
- 1,5 części piasku,
- 3 części żwiru.
Jeżeli jedną częścią jest jedno wiadro, należy odmierzyć: 1 wiadro cementu, 1,5 wiadra piasku i 3 wiadra żwiru.
Ważne rozróżnienie
Podana proporcja dotyczy suchych składników mieszanki betonowej. Woda nie jest w niej ujęta jako składnik suchy. Ilość wody dobiera się osobno, zależnie od wymaganej konsystencji mieszanki, wilgotności kruszywa oraz wskaźnika wodno-cementowego.
Typowy błąd egzaminacyjny
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się odpowiedzi, w których do proporcji suchych składników wstawiona jest woda albo zamieniona jest kolejność piasku i żwiru. Należy zapamiętać, że zapis typu 1 : 1,5 : 3 dla betonu oznacza zwykle kolejno: cement : piasek : żwir.