Proporcje objętościowe zaprawy określają, ile części objętościowych poszczególnych składników należy użyć do przygotowania mieszanki. W zaprawach budowlanych najczęściej podaje się je w kolejności: spoiwo lub spoiwa : kruszywo, np. cement : wapno : piasek.
Jak czytać zapis proporcji?
Zapis 1:2:4 cement : wapno : piasek oznacza:
- 1 część cementu,
- 2 części wapna,
- 4 części piasku.
Nie oznacza to litrów ani kilogramów bezpośrednio. Jedna część może mieć dowolną objętość, np. 10 dm³, 20 dm³ albo jedno wiadro. Ważne jest zachowanie stosunku między składnikami.
Jak obliczyć brakującą ilość składnika?
Jeżeli znana jest ilość jednego składnika, należy ustalić wartość jednej części.
Przykład: zaprawa cementowo-wapienna ma proporcje 1:2:4, a wapna jest 40 dm³.
Wapno odpowiada 2 częściom, więc:
1 część = 40 dm³ : 2 = 20 dm³
Cement to 1 część, więc potrzeba:
20 dm³ cementu
Piasek to 4 części, więc potrzeba:
4 × 20 dm³ = 80 dm³ piasku
Ważne na egzaminie
Przy takich zadaniach nie sumuj od razu wszystkich części, jeśli pytanie dotyczy ilości jednego składnika. Najpierw znajdź, ile wynosi jedna część objętościowa, a dopiero potem przelicz potrzebny składnik.