Rzędne wysokościowe
Słownik kwalifikacji BUD.03 - Wykonywanie robót dekarsko-blacharskich
Rzędna wysokościowa to liczba podająca wysokość punktu (posadzki, stropu, kalenicy, dna wykopu) względem przyjętego poziomu odniesienia. W budynku tym poziomem jest zwykle wierzch posadzki parteru, oznaczany ±0,00; rzędne powyżej mają znak „+”, a poniżej - znak „-”.
Jak zapisuje się rzędne
- wartości podaje się w metrach, zwykle z dwoma miejscami po przecinku:
+2,80,+5,76,-0,45, - poziom odniesienia zapisuje się jako
±0,00, - rzędna poniżej poziomu zerowego ma zawsze znak minus (np. posadzka piwnicy
-2,40, spód ławy-1,20), - na przekrojach i elewacjach rzędną umieszcza się przy znaku w kształcie małego trójkąta, którego wierzchołek dotyka linii poziomu.
Rzędna względna i bezwzględna
| Rodzaj rzędnej | Względem czego | Przykład |
|---|---|---|
| względna (w budynku) | posadzka parteru = ±0,00 | +3,02 - strop nad parterem |
| bezwzględna (w terenie) | poziom morza | 215,40 m n.p.m. |
Projekt podaje zwykle oba poziomy naraz, np. ±0,00 = 215,40 m n.p.m. Dzięki temu można przeliczyć każdą rzędną budynku na wysokość nad poziomem morza: posadzka piwnicy -2,40 leży na 215,40 - 2,40 = 213,00 m n.p.m.
Odczyt wysokości z rysunku
- wysokość elementu nad posadzką = wartość jego rzędnej (gdy posadzka ma ±0,00),
- odległość między dwoma poziomami = różnica rzędnych, np. kalenica
+7,68i strop+3,02→ 7,68 - 3,02 = 4,66 m, - przy rzędnych o różnych znakach różnicę liczy się z uwzględnieniem znaku: od
-1,20do+0,30jest 0,30 - (-1,20) = 1,50 m.
Przykład
Przekrój budynku: posadzka parteru ±0,00, strop nad parterem +3,02, strop nad piętrem +5,76, kalenica +7,68, posadzka piwnicy -2,40.
- wysokość kalenicy nad posadzką parteru: 7,68 m,
- wysokość kondygnacji piętra (od stropu do stropu): 5,76 - 3,02 = 2,74 m,
- głębokość posadzki piwnicy pod posadzką parteru: 2,40 m.
Typowe pomyłki
- odczytanie rzędnej sąsiedniego elementu (okapu zamiast kalenicy, wierzchu stropu zamiast spodu),
- zgubienie znaku minus przy poziomach piwnicy i fundamentów,
- mylenie wysokości w świetle pomieszczenia z różnicą rzędnych stropów - ta druga zawiera grubość stropu,
- traktowanie rzędnej względnej jako wysokości nad poziomem morza.
Na egzaminie
W BUD.03 pojawia się m.in. pytanie, jakim znakiem oznacza się na przekroju rzędne poziomów leżących poniżej poziomu zerowego - odpowiedź: znakiem „-” (minus). Drugi typ to odczyt wysokości elementu z przekroju - wtedy znajdź rzędną dokładnie tego punktu, o który pyta zadanie, i w razie potrzeby odejmij rzędne.