Co to jest wymian?
Wymian to element konstrukcyjny więźby dachowej stosowany najczęściej przy przerwach w ciągłości krokwi, jętek lub belek, np. przy montażu okna dachowego, wyłazu, komina albo świetlika. Jego zadaniem jest przeniesienie obciążeń z przeciętych elementów na sąsiednie, pełne elementy konstrukcji.
W praktyce wymian jest belką montowaną poprzecznie między krokwiami. Dzięki niemu można wykonać otwór w połaci dachowej bez osłabienia całej konstrukcji dachu.
Gdzie występuje wymian?
Wymiany stosuje się m.in.:
- nad i pod oknem dachowym,
- przy przejściu komina przez połać dachową,
- przy wyłazach dachowych,
- przy świetlikach dachowych,
- w miejscach, gdzie trzeba przerwać krokiew lub inny element nośny.
Jak rozpoznać wymian na rysunku lub zdjęciu?
Wymian zwykle jest widoczny jako pozioma lub poprzeczna belka zamocowana między krokwiami. Nie biegnie od okapu do kalenicy jak krokiew, ani wzdłuż dachu jak płatew. Często znajduje się przy krawędzi otworu w dachu.
Różnica między wymianem a innymi elementami
- Krokiew — ukośny element od okapu do kalenicy, podtrzymuje połać dachu.
- Płatew — belka biegnąca wzdłuż dachu, podpierająca krokwie.
- Słupek — pionowy element podpierający np. płatew.
- Wymian — belka przejmująca obciążenia w miejscu przerwania elementów konstrukcyjnych.
Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli strzałka wskazuje belkę przy otworze dachowym, zamocowaną między krokwiami, najczęściej jest to wymian.