Średnica otworów na śruby

W połączeniach śrubowych otwór w elemencie stalowym wykonuje się zwykle jako większy od średnicy trzpienia śruby. Różnica między średnicą otworu do a średnicą śruby d nazywana jest luzem montażowym Δ.

Zasada obliczania

Średnicę otworu oblicza się ze wzoru:

do = d + Δ

Gdzie:
- do — średnica otworu,
- d — średnica trzpienia śruby,
- Δ — luz zależny od średnicy śruby.

Typowe luzy dla połączeń śrubowych zwykłych

Dla zwykłych połączeń śrubowych stosuje się najczęściej:

• Δ = 1 mm dla śrub o średnicy d ≤ 14 mm,
• Δ = 2 mm dla śrub o średnicy d = 16–24 mm,
• Δ = 3 mm dla śrub o średnicy d = 27–44 mm.

Przykład: śruba M20

Oznaczenie M20 oznacza śrubę metryczną o średnicy nominalnej trzpienia:

d = 20 mm

Średnica 20 mm mieści się w zakresie 16–24 mm, więc przyjmuje się luz:

Δ = 2 mm

Zatem:

do = 20 mm + 2 mm = 22 mm

Otwór pod śrubę M20 w połączeniu śrubowym zwykłym powinien mieć średnicę 22 mm.

Na co uważać na egzaminie?

Najczęstszy błąd to wybranie średnicy równej oznaczeniu śruby, np. dla M20 — 20 mm. W połączeniu zwykłym otwór musi być większy, aby umożliwić montaż i kompensację niewielkich odchyłek wykonawczych.