Śruba rzymska to element osprzętu montażowego służący do regulacji długości i naciągu cięgien, lin stalowych, prętów lub odciągów. W konstrukcjach budowlanych stosuje się ją m.in. przy stabilizacji elementów montowanych tymczasowo, odciągach masztów, słupów, rusztowań lub konstrukcji stalowych.
Budowa i zasada działania
Śruba rzymska składa się zwykle z korpusu oraz dwóch końcówek gwintowanych. Jedna końcówka ma gwint prawy, a druga lewy. Obracanie korpusu powoduje jednoczesne wkręcanie lub wykręcanie obu końcówek, co pozwala:
- skrócić zestaw i zwiększyć naciąg liny,
- wydłużyć zestaw i zmniejszyć naciąg,
- dokładnie ustawić położenie elementu konstrukcji.
Zastosowanie w odciągach linowych
W odciągu linowym śruba rzymska znajduje się najczęściej między liną stalową a punktem kotwienia. Dzięki niej można precyzyjnie wyregulować długość odciągu bez konieczności rozpinania całego połączenia.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
- Śruba rzymska – reguluje długość i naciąg.
- Szekla – łączy elementy, ale nie służy do regulacji długości.
- Zaciski linowe – tworzą pętlę lub mocują koniec liny.
- Kausza – chroni pętlę liny przed zgnieceniem i przetarciem.
W pytaniach egzaminacyjnych odpowiedź dotycząca regulacji długości odciągu linowego to najczęściej śruba rzymska.