Zastrzały to ukośne elementy drewniane stosowane w konstrukcjach ciesielskich, których zadaniem jest usztywnienie i stabilizacja fragmentów więźby dachowej. Na zdjęciach egzaminacyjnych zwykle rozpoznaje się je po tym, że są ustawione skośnie i łączą elementy pionowe lub ukośne, zapobiegając ich przesuwaniu się albo wychylaniu.
Funkcja zastrzałów
Zastrzały służą przede wszystkim do:
- stabilizacji skrajnych krokwi lub ram konstrukcji,
- usztywnienia więźby podczas montażu,
- przenoszenia części sił poziomych i ukośnych,
- zabezpieczenia konstrukcji przed odkształceniem.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się określenie „zastrzały stabilizujące skrajne krokwie więźby”. Oznacza ono ukośne elementy przy końcowej części połaci dachowej, które utrzymują krokwie w prawidłowym położeniu.
Jak ich nie pomylić?
- Krokwie biegną zwykle od okapu w kierunku kalenicy i tworzą główny szkielet połaci dachowej.
- Krokwie skrajne znajdują się na końcach układu, przy krawędziach dachu.
- Łaty są cieńszymi elementami mocowanymi poprzecznie do krokwi, najczęściej pod pokrycie dachowe.
- Zastrzały są ukośne i pełnią funkcję usztywniającą, a nie nośną dla pokrycia.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na fotografii oznaczono skośne deski lub belki przy skrajnym fragmencie więźby, których zadaniem jest podparcie i ustabilizowanie krokwi, najczęściej chodzi właśnie o zastrzały, a nie o łaty ani krokwie.