Lutowanie twarde to technologia łączenia elementów metalowych przy użyciu spoiwa lutowniczego o temperaturze topnienia powyżej 450°C. Łączone elementy nie ulegają stopieniu — topi się tylko lut, który wypełnia szczelinę między nimi i po ostygnięciu tworzy trwałe połączenie.
Zastosowanie w instalacjach sanitarnych
Lutowanie twarde stosuje się m.in. do łączenia rur i kształtek miedzianych w instalacjach:
- gazowych,
- wodociągowych,
- centralnego ogrzewania,
- chłodniczych i klimatyzacyjnych.
W instalacjach gazowych wymagana jest wysoka szczelność i odporność połączenia, dlatego lutowanie twarde jest technologią często wskazywaną dla rur miedzianych.
Typowe narzędzia
Do wykonania połączenia lutowanego twardo używa się m.in.:
- obcinarki krążkowej — do prostopadłego cięcia rur,
- gratownika uniwersalnego — do usuwania zadziorów po cięciu,
- czyścików lub szczotek — do oczyszczania powierzchni,
- palnika z mieszaniną gazów, np. tlen + propan-butan,
- lutu twardego i ewentualnie topnika.
Jak rozpoznać na egzaminie?
Jeśli w pytaniu pojawiają się: rury miedziane, obcinarka krążkowa, gratownik, palnik oraz propan-butan/tlen, najczęściej chodzi o lutowanie twarde, a nie o spawanie ani zgrzewanie.
Różnica względem spawania
W spawaniu topią się brzegi łączonych elementów. W lutowaniu twardym topi się tylko materiał dodatkowy — lut. To kluczowa różnica technologiczna.