Pytania pomocnicze - BUD.09

Hydrant nadziemny służy głównie do poboru wody do celów przeciwpożarowych. Może być także wykorzystywany do płukania sieci i prac eksploatacyjnych.

Hydrant nadziemny wystaje ponad powierzchnię terenu i jest od razu widoczny. Hydrant podziemny znajduje się w skrzynce pod poziomem terenu i wymaga użycia stojaka hydrantowego.

Umowne oznaczenia pozwalają szybko rozpoznać elementy sieci, takie jak hydranty, zasuwy, zawory czy ujęcia wody. Ułatwiają projektowanie, wykonawstwo i eksploatację sieci.

Należy szukać symbolu hydrantu umieszczonego przy przewodzie wodociągowym, zwykle z elementem wskazującym część wyniesioną ponad teren. W pytaniu egzaminacyjnym pokazany znak odpowiada hydrantowi nadziemnemu.

Montuje się je przy drogach, obiektach budowlanych, zakładach przemysłowych i na terenach wymagających ochrony przeciwpożarowej. Ważny jest łatwy dostęp dla służb ratowniczych.

Na sieci wodociągowej mogą występować m.in. zasuwy, zawory odwadniające, odpowietrzniki, hydranty, studzienki i urządzenia pomiarowe. Każdy z tych elementów ma własne oznaczenie na dokumentacji technicznej.

Należy podzielić całkowitą długość sieci przez długość handlową jednej rury. Dla 60 m sieci i rur po 6 m potrzeba 10 rur.

Najpierw oblicza się liczbę potrzebnych rur, a następnie mnoży ją przez cenę jednej rury. W tym zadaniu: 10 × 1 521 zł = 15 210 zł.

Podana cena dotyczy jednej rury o długości 6 m, a nie jednego metra rury. Dlatego najpierw trzeba ustalić liczbę odcinków handlowych.

Liczbę rur zaokrągla się w górę do pełnego odcinka, ponieważ rury kupuje się jako całe sztuki. Nadmiar może zostać docięty lub wykorzystany jako zapas.

Potrzebna jest długość wykonywanego odcinka, długość handlowa jednej rury oraz cena jednej rury. Na tej podstawie wyznacza się liczbę rur i łączny koszt.

Nie wpływa na sposób obliczenia, ale określa konkretny typ rury i jej cenę. Rachunek nadal polega na podzieleniu długości sieci przez długość rury i pomnożeniu przez cenę.

Uszczelka wypełnia przestrzeń między kołnierzami i zapobiega wyciekowi medium, np. wody. Po dokręceniu śrub zostaje dociśnięta i tworzy szczelne połączenie.

Guma jest elastyczna, dobrze dopasowuje się do powierzchni kołnierzy i zapewnia szczelność przy pracy pod ciśnieniem. Jest też odporna na działanie wody.

Połączenie kołnierzowe składa się z dwóch kołnierzy, uszczelki oraz śrub z nakrętkami. Szczelność uzyskuje się przez równomierne dociśnięcie kołnierzy.

Równomierne dokręcanie zapobiega przekoszeniu kołnierzy i nierównemu ściśnięciu uszczelki. Zmniejsza to ryzyko przecieków.

Uszczelki kryngielitowe kojarzy się częściej z instalacjami technicznymi, wyższą temperaturą lub innymi mediami. W wodociągach standardowym wyborem są uszczelki gumowe.

Należy znaleźć w tabeli podaną średnicę kanału, a następnie odczytać odpowiadającą jej wartość spadku. Dla średnicy 0,40 m spadek wynosi 3,6‰.

Promil oznacza tysięczną część długości. Spadek 1‰ to obniżenie przewodu o 1 mm na długości 1 m.

Spadek 3,6‰ oznacza 3,6 mm na 1 m. Na 100 m różnica wysokości wynosi 360 mm, czyli 0,36 m.

Minimalny spadek zapewnia grawitacyjny odpływ ścieków i ogranicza odkładanie się osadów. Zbyt mały spadek może powodować zamulanie i zatory.

Kanały o większej średnicy mają większą przepustowość i inne warunki hydrauliczne przepływu. Dlatego dla większych średnic często dopuszcza się mniejsze spadki.

Kanalizacja ogólnospławna odprowadza wspólnie ścieki sanitarne i wody opadowe. Kanalizacja sanitarna służy głównie do odprowadzania ścieków bytowych lub przemysłowych.

Może dojść do spowolnienia przepływu, odkładania osadów, zamulenia przewodu i powstawania zatorów. W skrajnych przypadkach może wystąpić cofanie ścieków.

Podstawowe elementy studzienki rewizyjnej to pokrywa lub właz, trzon studzienki oraz kineta znajdująca się w dolnej części.

Kineta kieruje przepływem ścieków przez studzienkę i ogranicza odkładanie się osadów na jej dnie.

Kineta znajduje się w dolnej części studzienki, na jej dnie, w miejscu połączenia przewodów kanalizacyjnych.

Kineta jest dolnym korytem przepływowym dla ścieków, natomiast trzon studzienki stanowi pionową część umożliwiającą dostęp do kanału.

Studzienki rewizyjne umożliwiają kontrolę, czyszczenie i konserwację przewodów kanalizacyjnych, a także zmianę kierunku lub połączenie kanałów.

Nie. Wywiewka służy do wentylacji, mufa do łączenia rur, a redukcja do zmiany średnicy przewodu. Podstawowym elementem studzienki jest kineta.

Zawór zwrotny zapobiega cofaniu się wody w przewodzie. Dzięki temu utrzymuje przepływ tylko w jednym kierunku.

Na korpusie zaworu zwykle znajduje się strzałka wskazująca dopuszczalny kierunek przepływu. Zawór należy zamontować zgodnie z tą strzałką.

Zawór zwrotny działa automatycznie i blokuje przepływ wsteczny. Zawór zamykający służy do ręcznego odcięcia przepływu w instalacji.

Za pompą zawór zwrotny zapobiega cofaniu się wody po zatrzymaniu pompy. Chroni to pompę i stabilizuje pracę instalacji.

Zawór zwrotny kontroluje kierunek przepływu, a reduktor ciśnienia obniża i stabilizuje ciśnienie medium w instalacji.

Może dojść do cofania się wody, zaburzeń pracy urządzeń, spadków ciśnienia lub zanieczyszczenia instalacji.

Fazowanie ułatwia wsunięcie rury do kielicha i chroni uszczelkę przed podwinięciem lub przecięciem. Dzięki temu połączenie jest szczelniejsze i łatwiejsze w montażu.

Nożyce do rur są przeznaczone głównie do mniejszych średnic. Przy rurze DN 200 nie zapewnią skutecznego i równego przecięcia.

Szlifierka kątowa umożliwia szybkie przecięcie rury o dużej średnicy oraz wykonanie fazy na jej końcu. Jest praktycznym narzędziem przy rurach kanalizacyjnych DN 200.

Zadziory mogą utrudnić montaż, uszkodzić uszczelkę lub pogorszyć przepływ ścieków. Dlatego po cięciu krawędź należy oczyścić i wygładzić.

Pilnik może służyć do drobnego wygładzenia krawędzi lub usunięcia zadziorów. Nie jest jednak właściwym narzędziem do przecinania dużej rury kanalizacyjnej.

Należy używać okularów ochronnych, rękawic, ochrony słuchu oraz stabilnie zamocować rurę. Ogranicza to ryzyko urazu i poprawia dokładność pracy.

Ponieważ rura PVC nie ma kołnierza, a zasuwa kołnierzowa wymaga połączenia kołnierzowego. Łącznik rurowo-kołnierzowy tworzy przejście między rurą a kołnierzem armatury.

Zwykły łącznik rurowy służy do łączenia dwóch odcinków rur. Łącznik rurowo-kołnierzowy z jednej strony łączy się z rurą, a z drugiej ma kołnierz do skręcenia z armaturą.

Zasuwa służy do odcinania przepływu wody w danym odcinku sieci. Umożliwia np. naprawę, wymianę armatury lub wyłączenie fragmentu przewodu.

Króciec dwukołnierzowy ma kołnierze po obu stronach i służy do łączenia elementów kołnierzowych. Rura PVC nie jest elementem kołnierzowym, więc potrzebne jest przejście rurowo-kołnierzowe.

Uszczelka zapewnia szczelność połączenia między dwoma kołnierzami. Umieszcza się ją między powierzchniami kołnierzy przed skręceniem śrubami.

Potrzebne są kołnierze, uszczelka oraz komplet śrub, nakrętek i podkładek. W przypadku rury PVC dodatkowo potrzebny jest łącznik rurowo-kołnierzowy.

Końce rur PE są wyrównywane, nagrzewane płytą grzewczą, a następnie dociskane do siebie pod odpowiednim ciśnieniem. Po ostygnięciu powstaje trwałe, szczelne połączenie.

Polietylen PE nie nadaje się do typowego klejenia kielichowego stosowanego np. przy niektórych tworzywach sztucznych. PE łączy się głównie przez zgrzewanie lub złączki mechaniczne.

Stosuje się je głównie przy łączeniu rur PE o większych średnicach, zwłaszcza w sieciach wodociągowych i gazowych. Metoda wymaga zachowania odpowiednich parametrów temperatury, docisku i czasu chłodzenia.

Końce rur muszą być czyste, osiowo ustawione i dokładnie sfrezowane. Należy też dobrać parametry zgrzewania do średnicy rury i grubości ścianki.

W zgrzewaniu doczołowym nagrzewa się czoła rur i dociska je do siebie. W zgrzewaniu elektrooporowym używa się kształtki z wbudowanym drutem oporowym, który nagrzewa połączenie po podłączeniu prądu.

Najczęstsze błędy to zabrudzone powierzchnie, niewłaściwa temperatura, zbyt mały lub zbyt duży docisk, brak osiowości rur oraz zbyt krótki czas chłodzenia.

Beton może ulegać korozji chemicznej pod wpływem związków powstających z gazów kanałowych, zwłaszcza siarkowodoru. W efekcie zmniejsza się trwałość i szczelność przewodu.

Szczególnie groźny jest siarkowodór. W obecności wilgoci i tlenu może prowadzić do powstawania kwasów niszczących beton.

Rury kamionkowe są odporne chemicznie na ścieki i gazy kanałowe. Dobrze sprawdzają się w agresywnym środowisku kanalizacyjnym.

Do odpornych materiałów należą m.in. kamionka, PVC i PP. Beton wymaga dodatkowej ochrony w warunkach agresywnych chemicznie.

Pomaga prawidłowa wentylacja kanałów, odpowiednie spadki przewodów, unikanie zalegania ścieków oraz stosowanie powłok ochronnych na elementach betonowych.

Niektóre gazy, np. siarkowodór i metan, są toksyczne, palne lub wybuchowe. Przed pracą w studzienkach należy sprawdzać atmosferę detektorem gazów.