Zawór zwrotny

Słownik kwalifikacji BUD.09 - Wykonywanie robót związanych z budową, montażem i eksploatacją sieci oraz instalacji sanitarnych

Co to jest zawór zwrotny?

Zawór zwrotny to element armatury instalacyjnej, którego zadaniem jest zapewnienie przepływu cieczy tylko w jednym kierunku. Gdy medium płynie prawidłowo, zawór otwiera się samoczynnie pod wpływem ciśnienia przepływu. Gdy ciecz próbuje cofnąć się w przeciwną stronę, zawór zamyka się i blokuje przepływ wsteczny.

W instalacjach wodociągowych zawór zwrotny chroni przed cofaniem się wody, zanieczyszczeniem instalacji oraz nieprawidłową pracą urządzeń, np. pomp, wodomierzy lub podgrzewaczy.

Gdzie stosuje się zawory zwrotne?

Zawory zwrotne montuje się między innymi:
- na przewodach wodociągowych,
- za pompami, aby zapobiec cofaniu się wody,
- przy wodomierzach,
- w instalacjach ciepłej wody użytkowej,
- w układach, w których wymagany jest przepływ jednokierunkowy.

Zasada działania

Zawór zwrotny działa automatycznie, bez ręcznej obsługi. Element zamykający, np. grzybek, klapa lub sprężyna, reaguje na kierunek przepływu. Przy przepływie zgodnym z kierunkiem oznaczonym strzałką na korpusie zawór jest otwarty. Przy przepływie przeciwnym zawór zamyka się.

Ważne przy montażu

Podczas montażu należy zwrócić uwagę na:
- kierunek przepływu oznaczony strzałką na zaworze,
- zgodność średnicy zaworu z przewodem,
- dostęp do zaworu w razie kontroli lub wymiany,
- zalecenia producenta dotyczące pozycji montażu.

Najważniejsze do egzaminu

Jeżeli pytanie dotyczy elementu zapewniającego jednokierunkowy przepływ cieczy, prawidłową odpowiedzią jest zawór zwrotny. Nie należy go mylić z zaworem zamykającym, który służy do odcinania przepływu, ani z reduktorem ciśnienia, który obniża ciśnienie w instalacji.