Spoiwo to składnik farby odpowiedzialny za połączenie pigmentów i wypełniaczy oraz związanie ich z podłożem po wyschnięciu powłoki. W farbach emulsyjnych spoiwem są najczęściej żywice syntetyczne rozproszone w wodzie, np. akrylowe, lateksowe lub winylowe.
Rola spoiwa
Spoiwo decyduje o najważniejszych cechach użytkowych powłoki malarskiej:
- przyczepności farby do podłoża,
- odporności na ścieranie i zmywanie,
- trwałości koloru i struktury powłoki,
- elastyczności powłoki,
- odporności na wilgoć i zabrudzenia.
Zbyt mała ilość spoiwa
Jeżeli farba zawiera zbyt mało spoiwa, powłoka po wyschnięciu jest słabo związana. Pigmenty i wypełniacze nie są dostatecznie utrwalone, dlatego powierzchnia może się pylić, brudzić rękę lub łatwo się wycierać podczas pocierania i mycia.
Typowe objawy niedoboru spoiwa to:
- mała odporność na ścieranie,
- kredowanie lub pylenie powłoki,
- szybkie wycieranie się farby,
- słaba przyczepność do podłoża,
- nierównomierny wygląd powierzchni.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach dotyczących powłok emulsyjnych należy pamiętać: wytarcie się powłoki może być spowodowane zbyt małą ilością spoiwa w farbie. Nie wynika ono z nadmiaru spoiwa ani automatycznie z liczby warstw, choć nieprawidłowe nakładanie farby również może pogarszać jakość wymalowania.