Nadproża łukowe
Słownik kwalifikacji BUD.12 - Wykonywanie robót murarskich i tynkarskich
Nadproże łukowe to element konstrukcyjny nad otworem okiennym, drzwiowym lub bramowym, wykonany w kształcie łuku. Przenosi obciążenia z muru znajdującego się nad otworem na podpory boczne, czyli ościeża lub filary.
W murarstwie nadproża łukowe wykonuje się najczęściej z cegieł układanych promieniście. Cegły lub kamienie tworzą tzw. klińce, a w najwyższym punkcie łuku znajduje się często zwornik, który zamyka układ i stabilizuje konstrukcję.
Podstawowe rodzaje nadproży łukowych
- Odcinkowe – ma kształt fragmentu okręgu mniejszego niż półkole; łuk jest płaski i łagodny.
- Półkoliste – łuk tworzy dokładne półkole, czyli ma kształt połowy okręgu.
- Ostrołukowe – składa się z dwóch łuków spotykających się u góry w ostrym wierzchołku. Jest charakterystyczne np. dla architektury gotyckiej.
- Koszowe – łuk jest złożony z kilku odcinków łuków o różnych promieniach; ma spłaszczony, „koszowy” kształt.
Jak rozpoznać nadproże ostrołukowe?
Nadproże ostrołukowe rozpoznaje się po tym, że jego górna część nie jest zaokrąglona jak półkole, lecz kończy się wyraźnym ostrym punktem. Dwa ramiona łuku zbiegają się ku górze i tworzą charakterystyczny szpic.
Znaczenie na egzaminie
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej trzeba rozpoznać typ nadproża po rysunku. Kluczowe jest porównanie kształtu łuku: płaski oznacza zwykle odcinkowy lub koszowy, pełne półkole – półkolisty, a szpiczaste zamknięcie – ostrołukowy.