Proporcje objętościowe zapraw określają, ile części poszczególnych składników należy odmierzyć, aby przygotować zaprawę o wymaganych właściwościach. W robotach murarskich składniki często odmierza się pojemnikami, np. wiadrami, taczkami lub skrzyniami pomiarowymi.
Jak czytać proporcję?
Zapis proporcji, np. 1 : 0,5 : 4, oznacza kolejno ilość składników podanych w opisie technicznym. Dla zaprawy cementowo-wapiennej najczęściej przyjmuje się kolejność:
- cement,
- wapno,
- piasek.
Proporcja 1 : 0,5 : 4 oznacza więc:
- 1 część cementu,
- 0,5 części wapna,
- 4 części piasku.
Jak obliczyć ilość składników?
Jeżeli znamy ilość jednego składnika, obliczamy współczynnik przeliczeniowy. Przykład: zaplanowano 20 pojemników piasku, a w proporcji piasek ma wartość 4 części.
Obliczenie współczynnika:
20 : 4 = 5
Następnie mnożymy pozostałe składniki przez 5:
- cement: 1 × 5 = 5 pojemników,
- wapno: 0,5 × 5 = 2,5 pojemnika,
- piasek: 4 × 5 = 20 pojemników.
Na co uważać na egzaminie?
Najczęstszy błąd to pomylenie kolejności składników. Zawsze należy odczytać z treści pytania, jakiej zaprawy dotyczy proporcja i które składniki są w niej podane. W zaprawie cementowo-wapiennej zapis najczęściej odnosi się do cementu, wapna i piasku.