Dopuszczalne odchyłki wymiarowe to graniczne różnice między wymiarem nominalnym wyrobu a jego rzeczywistym wymiarem. W drogownictwie dotyczą m.in. kostki brukowej, krawężników, obrzeży, płyt chodnikowych i elementów betonowych.
Odchyłki podaje się najczęściej w milimetrach, np. ±3 mm dla długości i szerokości oraz ±5 mm dla grubości. Znak „±” oznacza, że wymiar może być odpowiednio mniejszy albo większy od wymiaru nominalnego.
Jak sprawdzać odchyłki?
Aby ocenić, czy element można zastosować:
- Odczytaj wymiar nominalny, np. kostka 10 × 20 × 8 cm.
- Zamień odchyłki z milimetrów na centymetry:
- 3 mm = 0,3 cm,
- 5 mm = 0,5 cm. - Wyznacz dopuszczalny zakres wymiarów.
- Porównaj rzeczywiste wymiary elementu z zakresem.
Przykład
Dla kostki 10 × 20 × 8 cm przy odchyłkach:
- długość: ±3 mm → od 9,7 cm do 10,3 cm,
- szerokość: ±3 mm → od 19,7 cm do 20,3 cm,
- grubość: ±5 mm → od 7,5 cm do 8,5 cm.
Kostka o wymiarach 9,8 × 20,1 × 7,7 cm mieści się we wszystkich zakresach, więc może być użyta do wykonania nawierzchni.
Dlaczego to ważne?
Zbyt duże różnice wymiarów mogą powodować nierówności nawierzchni, problemy z zachowaniem spoin, gorsze zagęszczenie oraz obniżenie estetyki i trwałości chodnika.