Czym są grunty wysadzinowe?
Grunty wysadzinowe to grunty, które pod wpływem zamarzania wody zwiększają swoją objętość i mogą powodować unoszenie, pękanie lub deformacje nawierzchni drogowej. Zjawisko to nazywa się wysadzinami mrozowymi.
W budownictwie drogowym są to grunty niekorzystne jako podłoże nawierzchni, ponieważ mogą prowadzić do utraty równości drogi, spękań oraz osłabienia konstrukcji.
Jakie grunty zalicza się do wysadzinowych?
Do gruntów wysadzinowych zalicza się przede wszystkim grunty drobnoziarniste, które łatwo podciągają wodę kapilarnie, np.:
- pyły,
- pyły piaszczyste,
- gliny pylaste,
- iły pylaste,
- niektóre piaski pylaste.
W pytaniach egzaminacyjnych bardzo często poprawną odpowiedzią są pyły, ponieważ mają drobne cząstki i dużą zdolność podciągania wody.
Dlaczego pyły są wysadzinowe?
Pyły mają bardzo drobne ziarna, przez co tworzą układ porów sprzyjający kapilarnemu podciąganiu wody. Gdy temperatura spada poniżej 0°C, woda w gruncie zamarza, zwiększa objętość i tworzy soczewki lodowe. To powoduje wypiętrzanie gruntu.
Grunty zwykle niewysadzinowe
Za grunty niewysadzinowe uznaje się najczęściej grunty gruboziarniste, dobrze przepuszczalne, bez dużej zawartości frakcji pylastej, np.:
- żwiry,
- pospółki,
- piaski grube i średnie.
Znaczenie w robotach drogowych
Jeżeli w podłożu występują grunty wysadzinowe, należy przewidzieć odpowiednie rozwiązania, np. wymianę gruntu, odwodnienie, stabilizację lub zastosowanie warstw mrozoochronnych.