Kapilarność bierna podłoża to zdolność gruntu do podciągania wody ku górze przez bardzo drobne pory i kanaliki kapilarne. W drogownictwie cecha ta jest ważna przy ocenie ryzyka powstawania wysadzin mrozowych.
Dlaczego jest ważna?
Podczas zamarzania gruntu woda znajdująca się w porach przechodzi w lód i zwiększa swoją objętość. Jeżeli grunt ma dużą kapilarność, może dodatkowo podciągać wodę z niżej położonych warstw. Ta woda zamarza w strefie przemarzania, tworząc soczewki lodowe i powodując unoszenie podłoża.
Im większa zdolność podciągania kapilarnego, tym większe ryzyko:
- wysadzin mrozowych,
- nierównomiernego podnoszenia nawierzchni,
- spękań i deformacji konstrukcji drogi,
- utraty nośności po odmarznięciu gruntu.
Jakie grunty są szczególnie niebezpieczne?
Największe ryzyko występuje zwykle w gruntach drobnoziarnistych, takich jak:
- pyły,
- gliny pylaste,
- piaski pylaste,
- grunty spoiste o odpowiedniej wilgotności.
Grunty gruboziarniste, np. żwiry i piaski grube, zwykle mają mniejszą kapilarność i są mniej podatne na wysadziny.
Zapamiętaj na egzamin
Jeżeli pytanie dotyczy cechy podłoża pozwalającej ocenić wysokie ryzyko wysadzin podczas zamarzania, właściwą odpowiedzią jest kapilarność bierna podłoża. Nie należy jej mylić z wilgotnością optymalną, zagęszczalnością ani zawartością frakcji kamienistej.