Nachylenie skarp wykopu określa, jak stromo można uformować ściany wykopu otwartego, aby ograniczyć ryzyko osunięcia gruntu. W robotach ziemnych ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracowników, maszyn oraz stateczność sąsiedniego terenu.
Zasada podstawowa
Nachylenie skarp należy wykonywać zgodnie z projektem robót ziemnych. Jeżeli projekt nie podaje innych wartości, można stosować typowe bezpieczne nachylenia tylko przy spełnieniu określonych warunków, m.in.:
- głębokość wykopu nie przekracza 4 m,
- nie występuje woda gruntowa,
- nie ma usuwisk ani objawów niestateczności gruntu,
- naziom przy wykopie nie jest obciążony w zasięgu klina odłamu.
Typowe nachylenia skarp
Dla wykopów otwartych nieobudowanych przyjmuje się orientacyjnie:
- grunty bardzo spoiste: 2:1,
- grunty kamieniste, skaliste spękane: 1:1,
- pozostałe grunty spoiste oraz rumosze gliniaste: 1:1,25,
- grunty niespoiste, np. piaski: 1:1,50.
Zapis 1:1,50 oznacza, że na 1 m głębokości wykopu przypada około 1,5 m odsunięcia skarpy w poziomie. Jest to skarpa łagodniejsza niż 1:1, co jest ważne w piaskach, ponieważ są to grunty niespoiste i łatwiej ulegają osypywaniu.
Ważne na egzaminie
Piasek zalicza się do gruntów niespoistych, dlatego dla wykopu otwartego, nieobudowanego, przy podanych warunkach bezpieczne nachylenie skarp wynosi 1:1,50. Jeśli występuje woda gruntowa, obciążenie przy krawędzi wykopu lub większa głębokość, konieczne mogą być obudowy, odwodnienie albo indywidualne rozwiązania projektowe.