Niwelator i łata niwelacyjna

Słownik kwalifikacji BUD.13 - Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

Niwelator i łata niwelacyjna służą do wykonywania pomiarów wysokościowych w terenie. W robotach drogowych używa się ich m.in. do sprawdzania, czy wykonana niweleta drogi ma prawidłowe rzędne wysokościowe zgodne z projektem.

Do czego służy niwelator?

Niwelator wyznacza poziomą linię celową. Dzięki temu można porównać wysokości różnych punktów terenu lub nawierzchni. Pomiar polega na odczytaniu wartości z łaty ustawionej pionowo w wybranym punkcie.

Do czego służy łata niwelacyjna?

Łata niwelacyjna to podziałka pomiarowa ustawiana na punkcie, którego wysokość ma być sprawdzona. Odczyt z łaty pozwala określić różnicę wysokości między punktami.

Sprawdzanie niwelety drogi

Poprawność wykonania niwelety drogi sprawdza się przez pomiar rzędnych wysokościowych w określonych punktach trasy. Wyniki porównuje się z wartościami projektowymi.

Typowy przebieg kontroli:
- ustawia się niwelator na stabilnym stanowisku,
- łatę ustawia się pionowo w punkcie kontrolnym,
- wykonuje się odczyt z łaty,
- oblicza się rzędną punktu,
- porównuje się wynik z dokumentacją projektową.

Ważne na egzaminie

Do kontroli niwelety nie stosuje się węgielnicy ani samej poziomnicy. Prawidłowy zestaw to łata i niwelator, ponieważ umożliwia dokładny pomiar wysokościowy.