Objętość wykopu to ilość gruntu, którą należy odspoić i usunąć w celu wykonania wykopu, rowu, koryta lub innego elementu robót ziemnych. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej oblicza się ją na podstawie pola przekroju poprzecznego i długości wykopu.
Podstawowy wzór
Jeżeli przekrój wykopu jest stały na całej długości, objętość oblicza się ze wzoru:
V = F × L
Gdzie:
- V – objętość wykopu [m³],
- F – pole przekroju poprzecznego wykopu [m²],
- L – długość wykopu [m].
Rów o przekroju trapezowym
Dla rowu trapezowego pole przekroju można obliczyć ze wzoru:
F = ((a + b) / 2) × h
Gdzie:
- a – szerokość górna rowu,
- b – szerokość dna rowu,
- h – głębokość rowu.
Jeżeli podane jest nachylenie skarp, np. 1 : 1,5, oznacza to, że na każdy 1 m wysokości skarpa rozszerza się poziomo o 1,5 m. Przy dwóch skarpach szerokość górna zwiększa się o 2 × 1,5 × h.
Przykład
Dane:
- długość rowu: 400 m,
- głębokość: 1,0 m,
- szerokość dna: 0,5 m,
- skarpy: 1 : 1,5.
Szerokość górna:
a = 0,5 + 2 × 1,5 × 1,0 = 3,5 m
Pole przekroju:
F = ((3,5 + 0,5) / 2) × 1,0 = 2,0 m²
Objętość:
V = 2,0 × 400 = 800 m³
Odpowiedź: należy odspoić 800 m³ gruntu.